Gjykata e Lartë1. Jurisprudencë e Gjykatës së Lartë
Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë
Maksima - Në çështjet që lidhen me pavlefshmërinë e kontratave të shitblerjes në kuadër të privatizimit të objekteve shtetërore mbi truall të ish-pronarit, gjykata, për të vlerësuar rregullsinë e procedurës, duhet të verifikojë respektimin e të gjitha formave të publikimit dhe afishimit të njoftimit të privatizimit dhe ankandit, të parashikuara si kumulative dhe të detyrueshme, si dhe t’u japë përgjigje pretendimeve të palëve mbi njoftimin efektiv dhe mundësinë reale të pjesëmarrjes në procedurë.
Fjalë kyçe - privatizim i pronës shtetërore, truall ish-pronar, kontrata shitblerjeje, pavlefshmëri absolute, e drejta e parablerjes, publikim njoftimi, shkelje të rënda procedurale.
Paditësi është ish-pronari i një trualli në fshatin Lavdan, Mallakastër, me të drejtë parablerjeje të njohur me vendim të KKKP për objektet e ndërtuara mbi ish-pronën e tij. Pas privatizimit të tre objekteve shtetërore mbi këtë truall me kontrata të datës 11.05.2004, ai ka kërkuar pavlefshmërinë e kontratave dhe kthimin e palëve në gjendjen e mëparshme, për shkak të shkeljes së procedurave të privatizimit dhe mosrespektimit të së drejtës së parablerjes. Gjykata e shkallës së parë e ka pranuar padinë dhe ka konstatuar pavlefshmërinë e kontratave, ndërsa Gjykata e Apelit e ka rrëzuar padinë. Më pas, me vendim të vitit 2016, KAGJL e ka prishur vendimin e Apelit dhe e ka kthyer çështjen për rigjykim në Gjykatën Administrative të Apelit, duke kërkuar hetim mbi zbatimin e procedurës së privatizimit veçanërisht për njoftimin e nisjes së procedurave dhe ankandit. Në rigjykim, Gjykata Administrative e Apelit ka rrëzuar sërish padinë, duke vlerësuar se procedura e privatizimit ishte respektuar dhe duke u mbështetur kryesisht te shpalljet në gazeta, pa dhënë përgjigje nëse publikimi dhe afishimi, është bërë në faqen e internetit, brenda afatit afati 21 ditor pranë institucioneve dhe ndërmarrjes që administronte objektet, si edhe duke zbatuar udhëzimet e detyrueshme të KAGJL. Në vendim KAGJL vlerësoi se gjykimi në Apel është cenuar nga shkelje të rënda procedurale, pasi nuk është kryer hetim i plotë dhe i gjithanshëm, nuk është bërë analizë tërësore e provave dhe nuk u janë dhënë përgjigje pretendimeve të palëve, ndërkohë që sipas VKM nr. 159 dhe udhëzimit nr. 1, hapat e publikimit dhe afishimit janë kumulativë dhe të detyrueshëm dhe nuk mund të lihen në diskrecionin e organit administrativ. Për rrjedhojë, Kolegji vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës Administrative të Apelit dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në po atë gjykatë me tjetër trup gjykues, duke orientuar që në rigjykim të zbatohen udhëzimet e Gjykatës së Lartë.
Maksima - Në vlerësimin e ligjshmërisë së rivlerësimit tatimor dhe rikarakterizimit të transaksioneve sipas nenit 36 të ligjit nr. 8560/1999, gjykata duhet të verifikojë plotësimin e kushteve materiale (mungesë deklarimi, mungesë/mangësi serioze dokumentacioni ose deformim çmimesh) dhe respektimin e kërkesave procedurale (urdhër me shkrim dhe propozim i argumentuar me fakte e prova), si dhe të trajtojë elementet vendimtare që ndikojnë në përllogaritjen e detyrimeve.
Fjalë kyçe - rivlerësim tatimor, rikarakterizimi i transaksioneve, kushte materiale, kushte procedurale, anulim i aktit administrativ.
Përmbledhje - Në këtë çështje, rezulton se pala paditëse ka kërkuar shfuqizimin e vendimit të Drejtorisë së Apelimit Tatimor, duke pretenduar se njoftim-vlerësimi është kryer në kundërshtim me nenet 35 dhe 36 të ligjit nr. 8560/1999 “Për procedurat tatimore”, si dhe mbi një dokumentacion kontabël të rregullt. Kolegji konstaton se mosmarrëveshja lidhet me ligjshmërinë e veprimeve administrative tatimore, dhe konkretisht me kuptimin e treguesve “shitje të përjashtuara” dhe sipërfaqe të përfunduara, por të pashitura. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim me tjetër trup gjykues, duke konstatuar mungesë arsyetimi të mjaftueshëm dhe hetim gjyqësor jo të plotë. Kolegji vlerësoi se Apeli nuk ka verifikuar konkretisht shitjet reale dhe momentin e lindjes së detyrimit për tatimfitimin, duke rrezikuar shtrembërimin e momentit të tatueshmërisë dhe dyfishimin e barrës fiskale. Po ashtu, nuk është arsyetuar përdorimi i mekanizmit të rikarakterizimit sipas nenit 36 të ligjit nr. 8560/1999, as janë respektuar kërkesat procedurale dhe parimet e VKM nr. 173 për çmimin minimal fiskal. Vendimi i Apelit nuk ka trajtuar faktin vendimtar se rivlerësimi i vitit 2008 është mbështetur në akte tatimore të vitit 2006 të anuluara me vendim gjyqësor të formës së prerë, dhe as nuk ka analizuar parametrat ekonomikë të përllogaritjes së tatimfitimit. Për këto arsye, çështja u kthye për rishqyrtim të plotë dhe të gjithanshëm.
Maksima - Kur nga pala kërkohet vërtetimi gjyqësor i fakteve mbi gjeneralitetet dhe përdoret mjeti procedural i nenit 388 të KPC, pa u identifikuar norma e së drejtës publike ku mbështetet pretendimi, mosmarrëveshja nuk i përket kompetencës lëndore të gjykimit administrativ, por gjykimit civil.
Fjalë kyçe – kompetencë lëndore, vërtetim fakti juridik, gjeneralitete, gjendja civile, normë e së drejtës publike, mosmarrëveshje civile.
Përmbledhje – Në këtë çështje, rezulton se kërkuesit kanë pretenduar se në regjistrat themeltarë të gjendjes civile janë pasqyruar gabim disa të dhëna të gjeneraliteteve të trashëgimlënëses, konkretisht vendlindja dhe emri, duke kërkuar që të vërtetohet gjyqësisht të dhënat e sakta, si dhe të konstatohet pasaktësia e shënimeve të regjistrit. Me paraqitjen e padisë prane gjykatës së juridiksionit të përgjithshëm, kjo e fundit ka shpallur moskompetencën lëndore dhe ia ka dërguar çështjen gjykatës administrative, ndërsa gjykata administrative ka ngritur konfliktin për kompetencë pranë Gjykatës së Lartë. Në vendim KAGJL vlerësoi se përcaktimi i natyrës së mosmarrëveshjes nuk mund të bëhet vetëm nga mënyra formale e formulimit të kërkimit në padi, por kërkon analizimin në tërësi të kërkimeve, të së drejtës subjektive të pretenduar si e cenuar dhe të faktit të paligjshëm të pretenduar, në ballafaqim me të drejtën objektive. Duke evidentuar se kërkimi, ndonëse është shprehur edhe si saktësim/kundërshtim dokumentesh, në thelb përbën vërtetim fakti mbi gjeneralitetet dhe se nuk identifikohet norma e së drejtës publike ku mbështetet pretendimi, Kolegji çmoi se mjeti procedural i nenit 388 të KPC mbetet mjeti efektiv për akses në gjykatë. Duke qenë se gjykatat administrative, si juridiksion përjashtimor, gjykojnë vetëm ato mosmarrëveshje që ligji i ngarkon shprehimisht dhe ky juridiksion interpretohet ngushtë, Kolegji arriti në përfundimin se mosmarrëveshja i përket gjykimit civil dhe se kompetente është gjykata e juridiksionit të përgjithshëm, ndaj vendosi rregullimin e kompetencës në favor të saj, prishi vendimin e moskompetencës dhe urdhëroi dërgimin e çështjes për vijimin e gjykimit në atë gjykatë.
Maksima - Në mosmarrëveshjet për përgjegjësinë administrative lidhur me ndërtimet pa leje ose me shkeljet e lejeve të ndërtimit, përgjegjësia i atribuohet subjektit që e ka realizuar ndërtimin. Momenti vendimtar për identifikimin e subjektit përgjegjës është përcaktimi i kohës kur është realizuar ndërtimi.
Fjalë kyçe – përgjegjësi administrative, ndërtim pa leje, identifikimi i subjektit kundërvajtës, koha e realizimit të ndërtimit.
Përmbledhje - Në këtë çështje, rezulton se pala paditëse ka kundërshtuar aktin administrativ të Inspektoratit Ndërtimor Urbanistik Kombëtar (aktualisht IKMT), me të cilin është dënuar me gjobë për realizim të një sipërfaqeje shtesë jashtë projektit të miratuar. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë e ka rrëzuar padinë, ndërsa Gjykata Administrative e Apelit e ka pranuar dhe ka shfuqizuar aktin e IKMT, duke vlerësuar se sipërfaqja shtesë nuk është realizuar nga pala paditëse, me arsyetimin se objekti i kishte kaluar një subjekti tjetër. Kolegji konstatoi se Gjykata Administrative e Apelit, edhe pse ka arritur në përfundimin se ndërtimi shtesë nuk është kryer nga pala paditëse, nuk ka kryer hetim të plotë e të gjithanshëm për të identifikuar kohën kur është realizuar ky ndërtim dhe nëse është kryer kur ndërtimi ishte në pronësi të palës paditëse apo pasi i ka kaluar subjektit tjetër. Kolegji çmoi se arsyetimi i gjykatës është mbështetur kryesisht në faktin e transferimit të pronësisë, pa u administruar dhe vlerësuar nëse subjekti tjetër ka pasur leje ndërtimi, si dhe pa u sqaruar, nëpërmjet ekspertimit, koha e realizimit të shtesës, element që vlerësohet vendimtar për përcaktimin e kundërvajtësit. Po ashtu, Kolegji e vlerësoi të rëndësishëm administrimin e praktikës së legalizimit, mbi bazën e së cilës mund të hidhet dritë mbi subjektin që ka paraqitur kërkesën, kohën kur është paraqitur dhe kohën e realizimit të ndërtimit të legalizuar, ku përfshihet edhe sipërfaqja shtesë për të cilën është vendosur gjoba. Për këto arsye, Kolegji prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim në po atë gjykatë me tjetër trup gjykues.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë
Maksima – Gjyqtari i seancës paraprake që ka disponuar dërgimin e çështjes për gjykim, nuk mund të marrë pjesë në gjykimin në themel të çështjes.
Fjalë kyçe – gjyqtari i seancës paraprake, gjykim në themel, gjykatë e caktuar me ligj.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i paraqitur nga i gjykuari X kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Durrës, e cila kishte ndryshuar kualifikimin juridik të faktit penal nga “goditje për shkak të detyrës” në “vrasje e punonjësit të policisë së shtetit”, e mbetur në tentativë, duke caktuar dënimin me 15 vjet burgim. Në vlerësimin e tij, Kolegji konstatoi se gjykimi në themel i çështjes ishte zhvilluar nga një trup gjykues në përbërje të të cilit kishte marrë pjesë edhe gjyqtari i seancës paraprake, i cili më parë kishte disponuar dërgimin e çështjes për gjykim dhe kishte refuzuar kërkesën për gjykim të shkurtuar për shkak të ndalimit ligjor, sipas nenit 403/2 KPP. KPGJL u shpreh se kur gjyqtari i seancës paraprake disponon për dërgimin e çështjes në gjyq, ai ka papajtueshmëri dhe nuk mund të marrë pjesë në gjykimin e çështjes në themel, pasi ky gjyqtar në cilësinë e gjyqtarit të seancës paraprake, ka vlerësuar plotësinë e hetimeve, qëndrueshmërinë e akuzës, vlefshmërinë e akteve dhe përdorshmërinë e provave të përfshira në fashikullin e prokurorit, pra ka formuar një bindje paraprake mbi akuzën dhe faktin penal të atribuuar të pandehurit. Në këtë këndvështrim, pjesëmarrja e të njëjtit gjyqtar në gjykimin e themelit përbën shkelje të nenit 15 të KPP dhe cenon parimin kushtetues të gjykatës së caktuar me ligj, duke sjellë pavlefshmëri absolute të vendimit të gjykatës së shkallës së parë, pavlefshmëri që nuk ishte konstatuar as nga gjykata e apelit. Për rrjedhojë, kjo shkelje procedurale përbën shkak të mjaftueshëm për prishjen e vendimeve të gjykatave të faktit, dhe dërgimin e çështjes për rigjykim në Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Elbasan, me tjetër trup gjykues.
Maksima – Urdhri i prokurorit për ndryshimin e cilësimit juridik të veprës penale dhe vendimi për shpalljen e moskompetencës lëndore, të marra gjatë fazës së hetimeve paraprake, përbëjnë veprime procedurale të paankimueshme nga palët, por vetëm nga organi i akuzës, për sa kohë nuk ekziston një vendim për mosfillim ose pushim të procedimit penal. Kallëzuesi nuk legjitimohet t’i kundërshtojë ato në gjykatë dhe as gjyqtari i hetimeve paraprake nuk ka kompetencë ligjore t’i shfuqizojë.
Fjalë kyçe – ndryshim i cilësimit juridik gjatë hetimeve, urdhër i prokurorit, moskompetencë lëndore, veprime procedurale të paankimueshme, e drejtë e ankimit, legjitimim.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i Prokurorisë së Posaçme kundër vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit, si dhe kundërrekursi i X. Çështja buronte nga kallëzimi penal i datës 24.11.2020 për vepra të pretenduara nga funksionarë të Universitetit të Mjekësisë Tiranë, lidhur me procedura punësimi dhe prokurimi publik. Më 26.11.2020 SPAK regjistroi procedimin penal për veprën e “shkeljes së barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike”. Pas hetimeve, prokurori i posaçëm ndryshoi cilësimin juridik në “shpërdorim detyre” dhe më pas shpalli moskompetencën lëndore, duke ia kaluar aktet prokurorisë së juridiksionit të përgjithshëm. Ankuesi kundërshtoi këto akte pranë GJKKO, përfshirë pretendime për mosfillim të veprave të lidhura me nenin 75/a të KP. Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë e deklaroi ankimin të papranueshëm, duke vlerësuar se ndryshimi i cilësimit juridik dhe disponimi për kompetencën gjatë hetimeve nuk janë të ankimueshme. Gjykata e Posaçme e Apelit ndryshoi vendimin, duke shfuqizuar pjesërisht aktet e prokurorisë për pjesën e prokurimeve, duke i trajtuar ato substancialisht si “pushim” të kamufluar dhe duke përdorur konceptin e “abnormitetit” për devijimin nga rruga ligjore të kërkesës për pushim pranë gjyqtarit të seancës paraprake. KPGJL vlerësoi se konfliktet e kompetencës mund të ngrihen vetëm nga organet e akuzës sipas dispozitave përkatëse dhe jo nga palët private. Në të njëjtën linjë, Kolegji vlerësoi se as kallëzuesi nuk legjitimohet të kundërshtojë në gjykatë urdhrin e prokurorit për ndryshimin e cilësimit juridik dhe pasqyrimin në regjistër sipas nenit 287 KPP, pasi këto janë veprime të fazës së hetimit, të paankimueshme. Po ashtu, gjyqtari i hetimeve paraprake nuk ka kompetencë ligjore t’i shfuqizojë ato, në kushtet kur neni 278/1 KPP kufizon kompetencën e gjykatës në hetime vetëm për rastet e parashikuara shprehimisht nga ligji. Kolegji çmoi se nuk kishte as vendim mosfillimi dhe as pushimi që të hapte rrugën e ankimit dhe se koncepti i “abnormitetit” nuk mund të mbështetet mbi një pushim të paqenë, duke theksuar parimin e taksativitetit të ankimit. Për këto arsye, u prish vendimi i Gjykatës së Posaçme të Apelit dhe u la në fuqi vendimi i Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë, që kishte deklaruar ankimin të papranueshëm.
Maksima – 1. Gjyqtari i hetimeve paraprake e ruan kompetencën funksionale për shqyrtimin e çdo kërkese të prokurorisë që lidhet me të njëjtin procedim penal, pavarësisht ndarjes së tij në fraksione ose trajtimit të veçantë të disa personave, për sa kohë nuk ekziston regjistrim formal i një procedimi të ri.
2. Ndërhyrja e një gjyqtari tjetër për shkak të nevojave të përkohshme procedurale, siç është gjykimi i kërkesave urgjente gjatë mungesës së gjyqtarit natyral, nuk sjell transferimin e kompetencës funksionale.
Fjalë kyçe – gjyqtari i hetimeve paraprake, gjyqtar i gatshëm, kompetencë funksionale, procedim i ndarë në fraksione, procedim i ri, gjykimi i kërkesave urgjente, gjyqtari natyral.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua mosmarrëveshja e kompetencës funksionale ndërmjet dy gjyqtarëve të Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Elbasan, lidhur me shqyrtimin e kërkesave të prokurorisë për vleftësimin e ligjshëm të arrestimit në flagrancë dhe caktimin e masave të sigurimit personal ndaj një numri të madh personash nën hetim, në kuadër të procedimit penal për veprën penale të “Prodhimit dhe shitjes së narkotikëve”. Mosmarrëveshja lindi pasi gjyqtarja e hetimeve paraprake, e cila kishte mbikëqyrur procedimin penal që nga fazat fillestare dhe kishte disponuar mbi një sërë kërkesash procedurale, shpalli moskompetencën e saj, duke argumentuar se çështja lidhej me fakte dhe persona të rinj, si rezultat i ndarjes së procedimit në fraksione të veçanta. Ndërkohë, gjyqtari tjetër kishte ndërhyrë vetëm si gjyqtar i gatshëm për shqyrtimin urgjent të një kërkese për lejimin e kontrollit të banesave. Kolegji vlerësoi se kompetenca funksionale në fazën e hetimeve paraprake i përket gjyqtarit të hetimeve paraprake të procedimit fillestar dhe se ndërhyrja e një gjyqtari tjetër për shkak të nevojave të përkohshme procedurale, siç është gjykimi i kërkesave urgjente gjatë mungesës së gjyqtarit natyral, nuk sjell transferimin e kompetencës funksionale. Sipas Kolegjit, ndarja e procedimit në fraksione nuk përbën krijimin e një procedimi të ri penal, për sa kohë mungon regjistrimi formal i tij, dhe për rrjedhojë nuk justifikon ndryshimin e gjyqtarit kompetent. Së rrjedhojë, KPGJL zgjidhi konfliktin e kompetencës funksionale duke caktuar si gjyqtare kompetente për shqyrtimin e çështjes gjyqtaren e hetimeve paraprake të procedimit penal, duke theksuar rëndësinë e respektimit të parimit të gjykatës së caktuar me ligj dhe garantimit të vlefshmërisë procedurale të veprimeve gjyqësore.
Maksima – Moszbatimi nga gjykata e apelit i udhëzimeve detyruese të Gjykatës së Lartë për gjykimin dhe zgjidhjen e çështjes në themel përbën shkelje të rëndë procedurale, që sjell pavlefshmërinë e vendimit dhe rikthimin e çështjes për rigjykim.
Fjalë kyçe – moszbatim vendimi i Gjykatës së Lartë, gjykata e apelit, kufijtë e shqyrtimit, pavlefshmëri procedurale, detyrueshmëria e vendimeve gjyqësore, siguria juridike.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtuan rekurset e paraqitura nga disa subjekte kundër vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar, e cila kishte prishur vendimin e Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë dhe kishte dërguar çështjen për rigjykim, lidhur me kërkesën e Prokurorisë së Posaçme për konfiskimin e pasurive në kuadër të aktit normativ nr. 1, datë 31.01.2020. Kolegji evidentoi se çështja ishte shqyrtuar më parë nga Gjykata e Lartë, e cila kishte prishur vendimin e Gjykatës së Posaçme të Apelit dhe kishte urdhëruar shprehimisht që kjo gjykatë, në rishqyrtim, të gjykonte dhe të zgjidhte çështjen në themel, në përputhje me nenin 486 të KPC. Megjithatë, në rigjykim, Gjykata e Posaçme e Apelit kishte vendosur sërish prishjen e vendimit të gjykatës së shkallës së parë dhe kthimin e çështjes për rigjykim, duke shmangur zgjidhjen në themel. Sipas Kolegjit Penal, ky disponim bie në kundërshtim të drejtpërdrejtë me detyrimin ligjor për zbatimin e udhëzimeve dhe konkluzioneve të Gjykatës së Lartë. Detyrueshmëria e këtyre udhëzimeve nuk kufizohet vetëm në kufijtë e shqyrtimit, por shtrihet edhe në mënyrën e disponimit procedural. Në momentin që Gjykata e Lartë ka urdhëruar zgjidhjen e çështjes në themel, gjykata e apelit nuk ka më diskrecion për ta kthyer çështjen në shkallë të parë. Kolegji vlerësoi se çdo interpretim që lejon shmangien e këtij udhëzimi cenon funksionin nomofilatik të Gjykatës së Lartë, parimin e sigurisë juridike dhe detyrueshmërinë e vendimeve gjyqësore. Për pasojë, moszbatimi i nenit 486 të KPC përbën shkelje të rëndë procedurale, e cila sjell pavlefshmërinë e vendimit të gjykatës së apelit. Duke qenë se Gjykata e Posaçme e Apelit nuk e kishte gjykuar dhe zgjidhur çështjen në themel, Kolegji vendosi prishjen e vendimit të saj dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në të njëjtën gjykatë, me detyrimin që ajo të disponojë me vendim përfundimtar për zgjidhjen në themel të mosmarrëveshjes.
Maksima – 1. Refuzimi i përsëritjes së shqyrtimit gjyqësor në apel dhe i marrjes së provave të reja, në kushtet kur pas revokimit të gjykimit të shkurtuar ngrihet një alibi që kërkon verifikim përmes provave objektive, përbën shkelje të nenit 427 të KPP dhe cenon parimet e kontradiktoritetit, barazisë së armëve dhe të procesit të rregullt ligjor.
2. Në rastet e vrasjes së konsumuar, sigurimi i kushteve dhe mjeteve materiale për kryerjen e saj, i parashikuar nga neni 80 i KP, përthithet nga figura e posaçme e vrasjes dhe nuk konkurron në mënyrë të pavarur me këtë të fundit.
Fjalë kyçe – refuzim i përsëritjes së shqyrtimit gjyqësor, ndryshim i cilësimit juridik, alibi, kontradiktoriteti, barazia e armëve, prova shkencore, vrasje me paramendim në bashkëpunim, sigurimi i kushteve për vrasje, përthithje e veprës, proces i rregullt ligjor.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtuan rekursi i Prokurorisë dhe ai i paraqitur nga trashëgimtari i viktimës kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Shkodër, e cila kishte lënë në fuqi vendimin e Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Shkodër, që kishte ndryshuar cilësimin juridik të akuzës ndaj të pandehurit X nga “Vrasje me paramendim në bashkëpunim” në “Sigurimi i kushteve dhe mjeteve materiale për të kryer vrasje”. Të pandehurit e tjerë ishin shpallur të pafajshëm, ndërsa Y ishte deklaruar fajtor për mbajtje pa leje municionesh. KPGJL vlerësoi se gjykata e apelit ka zbatuar gabim ligjin procedural penal, duke refuzuar në mënyrë arbitrare dhe të paarsyetuar kërkesën e prokurorit për përsëritjen e shqyrtimit gjyqësor dhe marrjen e provave të reja, në kundërshtim me nenin 427 të KPP. Pas revokimit të gjykimit të shkurtuar dhe ngritjes së alibisë nga i pandehuri X, lindte e drejta e akuzës për ta kundërshtuar atë me prova objektive, ndërsa refuzimi i këtyre kërkesave, me arsyetimin e afateve procedurale, cenoi kontradiktoritetin, barazinë e armëve dhe detyrimin për hetim të plotë të çështjes. Kolegji theksoi se neni 80 i KP kriminalizon fazën përgatitore të vrasjes, por në rastin e një vrasjeje të konsumuar kjo fazë përthithet nga figura e posaçme e vrasjes dhe nuk mund të konkurrojë me nenin 78 të KP. Për rrjedhojë, arsyetimi i gjykatave të faktit se i pandehuri X ishte “ndihmës rastësor i ndihmësit të ekzekutorit” u vlerësua si i pabazuar në ligj. Po ashtu, Kolegji vlerësoi se akuzat për “moskallëzim krimi” dhe “veprime që pengojnë zbulimin e së vërtetës” duhet të rivlerësohen në lidhje me rolin konkret të secilit të pandehur. Kundërrekursi i të pandehurve nuk u pranua, ndërsa për rekursin e trashëgimtarit të viktimës u konstatua mungesa e legjitimimit, por interesi i tyre u konsiderua i mbuluar nga rekursi i prokurorit. Në këto kushte, Kolegji prishi vendimin e Gjykatës së Apelit Shkodër dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues, për një vlerësim të plotë dhe të argumentuar të provave dhe indicieve.
Maksima – Gjyqtari i seancës paraprake nuk mund të pushojë çështjen penale mbi bazën e një analize të thelluar të provave dhe elementeve të veprës penale, pasi ky vlerësim i përket ekskluzivisht fazës së gjykimit në themel. Pushimi në këtë fazë lejohet vetëm kur prima facie rezulton qartazi se fakti penal nuk ekziston ose se nuk ka prova minimale që lidhin të pandehurin me akuzën.
Fjalë kyçe – gjyqtari i seancës paraprake, pushimi i çështjes, gjykim në themel.
Përmbledhje – Në këtë çështje, u shqyrtua rekursi i Prokurorisë kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë, e cila kishte lënë në fuqi vendimin e Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë, që në cilësinë e gjyqtarit të seancës paraprake kishte rrëzuar kërkesën për dërgimin e çështjes në gjyq dhe kishte pushuar çështjen penale ndaj të pandehurve X dhe Y, të akuzuar për veprën penale të “shpërdorimit të detyrës”. Çështja lidhej me transportimin e dokumenteve biometrike të shtetasve shqiptarë nga Greqia drejt Ambasadës së Republikës së Shqipërisë në Athinë, pas bllokimit të tyre nga autoritetet doganore greke dhe vjedhjes së një pjese të pasaportave gjatë transportit. Gjykatat e faktit kishin konkluduar se veprimet dhe mosveprimet e të pandehurve nuk përmbushnin elementet objektivë dhe subjektivë të veprës penale, për shkak të mungesës së një detyrimi ligjor konkret, mungesës së dashjes dhe të lidhjes shkakësore. KPGJL vlerësoi se, ndonëse gjyqtari i seancës paraprake ka kompetencën për të disponuar pushimin e çështjes, kjo kompetencë është e kufizuar dhe nuk lejon një analizë të thelluar të provave, vlerësimin e fajësisë apo nxjerrjen e përfundimeve përfundimtare mbi elementet e veprës penale, pasi këto i përkasin gjykimit në themel, në kushtet e kontradiktoritetit të plotë. Sipas Kolegjit, si gjykata e rrethit ashtu edhe gjykata e apelit kanë tejkaluar kufijtë e juridiksionit të seancës paraprake, duke e shndërruar këtë fazë procedurale në një gjykim mbi themelin e çështjes dhe duke cenuar parimet e procesit të rregullt ligjor dhe të ndarjes funksionale të fazave të procedimit penal. Si rrjedhojë, Kolegji prishi të dyja vendimet dhe dërgoi çështjen për rigjykim në Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues, tek gjyqtari i seancës paraprake, i cili do të duhet të vlerësojë kërkesën e prokurorisë për dërgimin e çështjes në gjyq brenda kufijve të kompetencës që i njeh ligji procedural penal.
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë
Maksima – 1. Kur një vendim i Komisionit të Kthimit dhe Kompensimit të Pronave njeh të drejtën e pronësisë por është i paqartë formalisht në dispozitiv lidhur me kthimin fizik, ndërkohë që vullneti për kthim rezulton nga arsyetimi, planvendosja dhe aktet e administrimit, ky vendim konsiderohet një titull "quasi gjyqësor" i paekzekutueshëm.
2. Padia për saktësimin, plotësimin apo interpretimin e një vendimi të paekzekutueshëm me qëllim bërjen e tij të ekzekutueshëm (regjistrimin), nuk i nënshtrohet afatit prekluziv të ankimit ndaj akteve administrative, pasi nuk godet themelin e të drejtës së fituar, por synon heqjen e pengesës për gëzimin e sendit, kërkim ky që mund të bëhet në çdo kohë sa vendimi të mos jetë ekzekutuar.
Fjalë kyçe – vendim i KKKP, e drejtë e pronës, paqartësi formale, kthim fizik, vendim "quasi gjyqësor" i paekzekutueshëm, titull ekzekutiv, saktësim vendimi, afat prekluziv.
Përmbledhje - Paditësi kërkoi gjyqësisht saktësimin e një vendimi të vitit 1998 të ish-KKKP Delvinë, i cili i njihte trashëgimtarëve të drejtën e pronësisë mbi një kullotë prej 139 ha, por në dispozitiv nuk shprehej tekstualisht për "kthimin" e saj, çka solli refuzimin e regjistrimit nga ZVRPP. Prona faktikisht ishte dorëzuar me procesverbal nga Drejtoria e Shërbimit Pyjor që në vitin 1999. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Sarandë e pranoi padinë, duke urdhëruar kthimin në natyrë, pasi vlerësoi se vendimi administrativ, i parë në tërësi me planvendosjen dhe aktet e dorëzimit, shprehte vullnetin për kthim. Gjykata e Apelit Gjirokastër e ndryshoi vendimin dhe rrëzoi padinë, duke arsyetuar se vendimi i KKKP ishte i formës së prerë dhe e drejta e paditësit për ta kundërshtuar atë ishte parashkruar për shkak të kalimit të afatit 30 ditor të ankimit.
Kolegji Civil pranoi rekursin e paditësit dhe la në fuqi vendimin e shkallës së parë, duke arsyetuar se natyra e këtij gjykimi është civile dhe jo administrative. Shkaku i padisë në këtë rast është paqartësia e përmbajtjes së vendimit të KKKP, e cila, duke e bërë atë "të paekzekutueshëm", cenon të drejtën e pronësisë së paditësit. Kolegji theksoi se kur kërkohet saktësimi ose plotësimi i një vendimi "quasi gjyqësor" për ta bërë atë të ekzekutueshëm (regjistrueshëm), dhe jo kundërshtimi i themelit të tij, padia nuk kufizohet nga afatet prekluzive të ankimit. Në zgjidhjen e themelit, Kolegji vlerësoi se bazuar në ligjin nr. 7698/1993, vendimi i vitit 1998 duhet lexuar në tërësi (arsyetim, planvendosje dhe urdhërim për organet e administrimit), nga ku rezulton qartë vullneti për kthimin fizik të pronës, pasi nuk evidentohej asnjë pengesë ligjore për këtë kthim.
Maksima- Kur objekti i kontratës është në zbatim të përmbushjes së një detyrimi që rrjedh nga kontrata e koncensionit, që është dukshëm në funksion të përmbushjes së një interesi publik, detyrimet e kontratës së qirasë janë të imponuara nga legjislacioni, jo nga vullneti kontraktor. Për pasojë, marrëdhënia në këtë pjesë është administrative, jo civile dhe kushtet e kontratës së qirasë përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.
Fjalë kyçe - kontratë koncensioni, kontratë qiraje, interesi publik, vullnet kontraktor, marrëdhënie administrative.
Përmbledhje – Pala paditëse është shoqëri tregtare e regjistruar si person juridik me objekt të veprimtarisë në fushën e financimit, ndërtimit, vënia në punë, mirëmbajtja, prodhimi dhe shitja e energjisë elektrike dhe transferimin te Autoriteti Kontraktor. Sipas palës paditëse, është parashikuar që Autoriteti Kontraktor, si përfaqësues i pronarit shtet, vë në dispozicion të paditësit burimin ujor, leje mjedisore, si dhe tokë me sipërfaqe 2.7386 (ha) në administrim të Komunës Lurë, për një periudhë 35 vjeçare, me qëllim ndërtimin e HEC-ve. Pala paditëse pretendoi se në kontratën e qirasë datë 23.03.2009, është përcaktuar në mënyrë të shprehur qartë, që për llogaritjen e çmimit të qirasë do zbatohet vendimi i Këshilli i Ministrave nr. 391, datë 21.06.2006 “Për përcaktimin e tarifave në sektorin e pyje kullotave”. Sipas saj kontrata e qirasë së tokës vazhdon juridikisht dhe faktikisht të jetë në fuqi dhe pse vendimi i Këshilli i Ministrave nr. 391, është shfuqizuar duke u zëvendësuar nga një vendim tjetër, ndaj ajo që mund të bëjnë palët është vetëm rillogaritja e sipërfaqes faktike duke aplikuar çmimin e përcaktuar. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë, pasi ka shqyrtuar kryesisht verifikimin e kompetencës lëndore, ka vendosur se kontrata e qirasë lidhur ndërmjet palëve ndërgjyqëse, pasqyron marrëdhënie juridike në fushën e së drejtës civile, duke qenë se i mungojnë klauzolat tipike të përcaktimit të raportit hierarkik ndërmjet palëve, si dhe nuk përmban të drejta dhe detyrime që të ndërveprojnë me garantimin e përmbushjes së një interesi apo shërbimi publik. KCGJL çmon se në rastin konkret kontrata e qirasë e lidhur ndërmjet palëve, përmban elemente të marrëdhënies juridike publike si edhe të marrëdhënies juridike private, por kërkesat e paditësit lidhen me marrëdhënien juridike publike. Detyrimet e kontratës së qirasë janë të imponuara nga legjislacioni, jo nga vullneti kontraktor. Për pasojë, marrëdhënia në këtë pjesë është administrative, jo civile dhe kushtet e kontratës së qirasë, sikurse është çmimi përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave. Kolegji vlerëson se vendimi i Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Tiranë, me të cilin është shpallur moskompetenca lëndore për gjykimin e çështjes, duhet të prishet si i marrë në zbatim të gabuar të ligjit procedural dhe duhet të dërgohet çështja pranë të njëjtës gjykatë për vazhdimin e gjykimit.
Maksima – 1. Momenti i regjistrimit të kredisë në regjistrat publikë përcakton efektin dhe radhën e hipotekës, duke garantuar sigurinë juridike.
2. Parimi i procesit të rregullt ligjor ndalon gjykatën t’i japë vlerë të paracaktuar provave të njërës palë; ajo ka detyrimin të kryejë një hetim të plotë dhe t’i nënshtrojë debatit gjyqësor provat e të dyja palëve për të verifikuar përmbushjen reale të detyrimit, pavarësisht pasqyrimit formal në regjistër.
Fjalë kyçe - regjistër hipotekor, koha e regjistrimit të kredisë, shlyerje e kredisë, barazia e armëve, proces i rregullt ligjor, hetim i plotë.
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësi kërkoi njohjen si kreditor i radhës së parë, pasi financoi shlyerjen e kredisë së debitorëve pranë të paditurit, fakt që u pasqyrua fillimisht në regjistrat hipotekorë me fshirjen e barrës së vjetër dhe regjistrimin e tij si preferencial. I padituri, duke pretenduar se kredia nuk u shlye plotësisht për shkak të mangësive në përshkrimin e transaksioneve (SWWIFT), vijoi procedurat e ekzekutimit të detyrueshëm mbi pasuritë. Gjykatat e faktit pranuan padinë, duke i dhënë përparësi regjistrimit publik dhe mirëbesimit të paditësit, ndërsa vlerësuan se gabimet e mundshme të Zyrës së Regjistrimit nuk mund të rëndonin pozitën e tij. Kolegji Civil e prishi vendimin e gjykatës së apelit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim, pasi konstatoi shkelje të rënda procedurale dhe mungesë të hetimit të plotë. Kolegji arsyetoi se gjykata e apelit, duke refuzuar të shqyrtonte provat thelbësore të të paditurit lidhur me mospagimin real të kredisë, cenoi parimin e barazisë së armëve dhe i dha një epërsi të paracaktuar provave të paditësit. Në rigjykim, u urdhërua që gjykata të verifikonte faktet përmes një debati gjyqësor të plotë, duke garantuar të drejtën e secilës palë për të provuar pretendimet e saj.
Maksima - Prishja e ndërtimeve dhe pamundësia e ushtrimit të së drejtës së pronësisë, pa respektuar procedurat ligjore të shpronësimit, përbëjnë shpronësim faktik që ngarkon autoritetet publike me detyrimin për një shpërblim të drejtë dhe efektiv, të llogaritur mbi vlerën reale të pasurisë, duke mbajtur parasysh interesin publik, pritshmërinë e ligjshme edhe për objektet në proces legalizimi dhe efektet e “gjësë së gjykuar”.
Fjalë kyçe - e drejta e pronësisë, shpronësim faktik, interes publik, pritshmëri e ligjshme, shpërblim i drejtë dhe efektiv, proces legalizimi, gjë e gjykuar.
Përmbledhje - Në këtë çështje rezulton se paditësja ka kërkuar dëmshpërblim për prishjen nga organet publike të një ndërtese me leje prej 71 m², të një objekti tjetër 100 m² në proces legalizimi, si dhe për shpronësimin faktik të truallit 71 m², duke u mbështetur në vendimin gjyqësor të formës së prerë për njohjen e pronësisë dhe në aktet e pagesës së çmimit të truallit. Gjykatat e faktit kanë pranuar pjesërisht padinë, duke shpërblyer vetëm koston e ndërtimit të objektit 71 m² dhe duke kthyer shumën e paguar për truallin, ndërsa kanë rrëzuar kërkimet për dëmshpërblimin e truallit dhe të objektit në legalizim, pa vlerësuar në mënyrë të mjaftueshme ekzistencën e shpronësimit faktik, vlerën reale të dëmit, pritshmërinë e ligjshme për objektin në proces legalizimi dhe efektet e “gjësë së gjykuar” të vendimeve të mëparshme gjyqësore mbi të drejtën e pronësisë. Kolegji Civil, duke u mbështetur në nenin 608 të KC, në standardet kushtetuese dhe në jurisprudencën e GJEDNJ për shpronësimin formal dhe de facto, çmon se prishja e ndërtimeve pa procedurë shpronësimi dhe pa shpërblim të drejtë cenon të drejtën e pronësisë dhe kërkon një vlerësim të individualizuar të pasurisë, të metodës së kompensimit dhe të ekzistencës së interesit publik, si dhe një hetim të plotë për statusin juridik të objektit në legalizim dhe për pronësinë e truallit në dritën e “gjësë së gjykuar”. Për shkak se gjykata e apelit nuk ka garantuar një proces të rregullt ligjor, nuk ka kryer hetim të gjithanshëm mbi këto elemente dhe nuk ka arsyetuar mjaftueshëm mbi bazën e provave dhe standardeve përkatëse, Kolegji do të prishë vendimin e saj dhe do ta kthejë çështjen për rigjykim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Kur kërkohet pavlefshmëria e kontratës së shitjes, gjykata duhet të thërrasë në proces të gjithë personat që kishin fituar të drejta. Moszbatimi i këtij detyrimi përbën shkelje të nenit 193 të KPC, për thirrjen e personave që kanë interes të drejtpërdrejtë për çështjen, për të garantuar efektivitetin e vendimit.
Fjalë kyçe - pavlefshmëri e kontratës së shitjes, interes i drejtpërdrejtë, shkelje procedurale, efektivitet i vendimit.
Përmbledhje - Në këtë çeshtje ka rezultuar se paditësja ka qenë bashkëpronare në pjesë të pandara në një sipërfaqe trualli prej 5748 m², e cila u është kthyer paditëses, të paditurës dhe personit të tretë me vendim të KKKP Durrës nr. 227, datë 8.8.1997, si dhe e regjistruar në ZVRPP datë 12.09.1997. Me kontratën e shitjes datë 04.02.1999, mes paditëses dhe X dhe Y , është kryer shitja e 4200 m² nga trualli i mësipërm. Veprimi juridik i shitjes në emër të paditëses rezulton të jetë kryer nga i padituri Z, në bazë të prokurës datë 23.10.1997. Paditësja i është drejtuar gjykatës duke kërkuar pavlefshmërinë absolute të saj, duke pretenduar se kjo prokurë është e falsifikuar, pra nuk është nënshkruar nga ana e paditëses, por në të njëjtën kohë nuk shpreh as vullnetin e saj për të krijuar përfaqësime të tilla për veprime juridike kaq të rëndësishme, si kontrata e shitjes. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë, ka vendosur pushimin e gjykimit të çështjes për padinë dhe Gjykata e Apelit Tiranë ka vendosur prishjen e vendimit të Gjykatës së Shkallës së Parë Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rigjykim në po atë gjykatë, me tjetër trup gjykues. Kolegji evidenton se ndërhyrësi kryesor përfaqëson atë figurë të personit të tretë, i cili në mënyrë vullnetare ndërhyn në proces kundër dy ose njërës palë, duke mbrojtur një të drejtë të tij. KCGJL ka disponuar prishjen e të dy vendimeve për shkelje procedurale në lidhje me ndërgjyqësinë, duke vlerësuar se sa kohë paditësja kërkonte pavlefshmërinë e një kontrate, që kishte shërbyer si bazë për ndërtimin e pallateve shumëkatëshe dhe objektet ishin tjetërsuar tek të tretët, gjykatat e faktit duhej të kishin thirrur në proces të gjithë personat që kishin fituar të drejta. Moszbatimi i këtij detyrimi sipas KCGJL përbën shkelje të nenit 193 të KPC, i cili i ngarkon gjykatës detyrimin të thërrasë personat që kanë interes të drejtpërdrejtë për çështjen, për të garantuar efektivitetin e vendimit dhe respektimin e nenit 451/a të KPC mbi efektet e vendimit të formës së prerë.
Maksima – Nëse ndryshimi i mbiemrit, duke iu nënshtruar disa kushteve ligjore, lejohet nga legjislacioni shqiptar, njohja e vendimeve të huaja për ndryshimin e mbiemrit nuk mund të konsiderohet automatikisht se nuk pajtohet me parimet bazë të legjislacionit shqiptar, vetëm sepse legjislacioni i huaj parashikon kushte të ndryshme lidhur me këtë ndryshim.
Fjalë kyçe - njohja e vendimit të huaj, ndryshim mbiemri, gjendje civile.
Përmbledhje - Referuar rrethanave të faktit ka rezultuar se kërkuesja i është drejtuar Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë me kërkesë, për njohjen dhe dhënien fuqi për zbatim në Republikën e Shqipërisë të vendimit të huaj civil të Gjykatës së Massachusetts, të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në bazë të çertifikatës personale datë 02.02.2023, lëshuar nga Zyra e Gjendjes Civile Vlorë, rezulton se kërkuesja është shtetase shqiptare dhe ka pretenduar se ka ndryshuar mbiemrin me vendimin e Gjykatës së Massachusetts. Ky vendim rezulton të jetë pasqyruar në një vërtetim të kancelarit të gjykatës, i cili është i apostiluar dhe për këtë shkak kërkuesja ka kërkuar njohjen e tij edhe në Republikën e Shqipërisë dhe realizimin e shënimeve përkatëse në zyrën e gjendjes civile. Gjykata e apelit të juridiksionit të përgjithshëm ka vendosur rrëzimin e kërkesës dhe çështja është rekursuar në Gjykatën e Lartë. KCGJL vlerësoi se sa kohë ndryshimi i mbiemrit (duke iu nënshtruar disa kushteve ligjore) lejohet nga legjislacioni shqiptar, njohja e vendimeve të huaja për ndryshimin e mbiemrit nuk mund të konsiderohet automatikisht se nuk pajtohet me parimet bazë të legjislacionit shqiptar, vetëm sepse legjislacioni i huaj parashikon kushte të ndryshme lidhur me këtë ndryshim. Në vijim të kësaj analize Kolegji evidenton mangësi në vendimmarrjen e gjykatës në raport me kufizimet që imponon legjislacioni procedural në kuadër të institutit të njohjes së vendimit gjyqësor të huaj. Gjykata e apelit në mënyrë të gabuar ka barazuar kufizimin që lidhen me ndryshimin e emrit ose mbiemrit vetëm një herë dhe për shkaqe papërshtatshmërie, me një parim bazë të rendit juridik shqiptar. Në konkluzion Kolegji vlerëson se vendimi i Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë është i pabazuar në ligjin procedural civil dhe si i tillë duhet të prishet dhe çështja të dërgohet për rishqyrtim pranë asaj gjykate.
2. Jurisprudencë e GJEDNJ kundër Shqipërisë
1. Zyberi kundër Shqipërisë, aplikim nr. 24267/16, vendim i datës 27.01.2026
Maksima- 1. Një vendim gjyqësor i formës së prerë nuk mund të neutralizohet në fazën e ekzekutimit përmes ndërhyrjeve administrative ose procedurave të reja, pa u cenuar parimi i res judicata.
2. Ndërhyrja e autoriteteve administrative ose gjyqësore, pas dhënies së një vendimi përfundimtar, që e bën atë të pazbatueshëm në praktikë, përbën shkelje të nenit 6 § 1 të Konventës dhe nenit 1 të Protokollit nr. 1, në mungesë të arsyeve bindëse dhe të jashtëzakonshme.
Fjalë kyçe – vendim përfundimtar i formës së prerë, ndërhyrje administrative, procedura rë reja, res judica, vendim i paekzekutueshëm në praktikë.
Përmbledhje - Çështja lidhet me një pronë të kthyer në favor të kërkueses në vitet 1994–1995, për një sipërfaqe toke ku më pas u ndërtua pa leje nga X, ndaj të cilit paditësja fitoi një vendim përfundimtar në vitin 2009 për lirimin dhe dorëzimin e tokës. Megjithatë, gjatë fazës së ekzekutimit, autoritetet administrative legalizuan ndërtimin në favor të X. Gjykata e Rrethit Vlorë, në procedurat e treta, pranoi kërkesën e X për pezullimin e ekzekutimit duke u mbështetur në legalizimin e ndërtimit të tij në vitin 2011, të cilin e trajtoi si një fakt të ri të lindur pas vendimit përfundimtar të vitit 2009. Ajo arsyetoi se kushtet për ekzekutimin kishin ndryshuar, pasi X ishte bërë pronar i ligjshëm i truallit, duke e vendosur atë në të njëjtën pozitë juridike me paditësen, dhe se ekzekutimi do të cenonte të drejtat e tij si pronar. GJEDNJ konstatoi se ky arsyetim ishte kontradiktor dhe i pambështetur, sepse legalizimi ishte kryer ndërkohë që vendimi për lirimin e tokës ishte ende në shqyrtim në Gjykatën e Lartë, dhe sepse procedurat gjyqësore që kundërshtonin legalizimin ishin ende në zhvillim dhe pa vendim përfundimtar. Për më tepër, gjykatat vendase rivlerësuan elemente thelbësore faktike të çështjes (kush kishte ndërtuar dhe mbi cilën sipërfaqe), të cilat tashmë ishin vendosur përfundimisht në gjykimin e vitit 2009, duke kryer në thelb një rishqyrtim të maskuar të vendimit të formës së prerë. Si pasojë, përmes pezullimit dhe më pas bllokimit përfundimtar të ekzekutimit, gjykatat vendase e bënë vendimin e vitit 2009 praktikisht të pazbatueshëm, duke cenuar parimin e res judicata dhe sigurinë juridike, çka solli konstatimin e shkeljes së nenit 6 § 1 të Konventës dhe nenit 1 të Protokollit nr. 1.
2. Tashi kundër Shqipërisë, aplikim nr. 1351/19, vendim i datës 13.01.2026
Maksima - Kur një ndërtim është deklaruar i ligjshëm me vendim gjyqësor përfundimtar dhe është rindërtuar në kuadër të ekzekutimit të tij, autoritetet shtetërore nuk mund ta trajtojnë më pas si të paligjshëm pa cenuar res judicata dhe sigurinë juridike.
Fjalë kyçe - ndërtim i ligjshëm, ekzekutim vendimi përfundimtar, rindërtim, res judiciata, siguri juridike.
Përmbledhje - Babai i kërkueses kishte ndërtuar një mur rreth banesës së tij, i cili u shemb nga autoritetet në vitin 2008 si ndërtim i paligjshëm, por gjykatat vendase vendosën përfundimisht në vitet 2010–2011 se muri ishte i ligjshëm dhe urdhëruan rindërtimin e tij gjatë procedurave të ekzekutimit. Megjithëse muri u rindërtua nën mbikëqyrjen e përmbaruesit dhe pa u kundërshtuar nga autoritetet, në vitin 2018 Inspektorati Kombëtar e shembi sërish, duke e cilësuar si ndërtim të paligjshëm. Paditësja, si trashëgimtare, u ankua se kjo ndërhyrje cenoi sigurinë juridike dhe të drejtën e pronës. GJEDNJ konstatoi se shembja e dytë e murit në vitin 2018 vuri në pikëpyetje një vendim gjyqësor përfundimtar që kishte konfirmuar ligjshmërinë e tij dhe e bëri të pamundur ekzekutimin efektiv të këtij vendimi. Për rrjedhojë, ajo gjeti shkelje të parimit të sigurisë juridike sipas nenit 6 § 1 të Konventës. Ankesa për zgjatjen e ekzekutimit u shpall e papranueshme për mosshterim mjetesh juridike vendase, ndërsa gjykata nuk e pa të nevojshme të shqyrtonte veçmas ankesat sipas nenit 1 të Protokollit nr. 1 dhe nenit 13.
3. Buzalli kundër Shqipërisë, aplikim nr. 385/22, vendim i datës 09.12.2025
Maksima – Nuk mund të trajtohet në GJEDNJ pretendimi për cenimin e afatit të arsyeshëm kur një kërkesë e tillë nuk është paraqitur fillimisht para gjykatave vendase kompetente, përfshirë dhe Gjykatën Kushtetuese.
Fjalë kyçe – cenim i afatit të arsyeshëm, shterim i mjeteve të brendshme, ankim në Gjykatën Kushtetuese.
Përmbledhje - Kërkuesja u dënua për vrasje në vitin 2017 dhe ankimoi vendimin në Gjykatën e Lartë. Në shtator 2021, avokati i saj paraqiti në Gjykatën e Lartë një kërkesë për përshpejtimin e procedurës së rekursit, e cila u regjistrua, por në mungesë të parashtrimeve të posacme mbi arsyet e përshpejtimit nuk u trajtua si e tillë. Në shkurt 2023, Gjykata e Lartë rrëzoi rekursin e paditëses. GJEDNJ konstatoi se, edhe pse kërkesa për përshpejtim ishte depozituar dhe nuk ishte shqyrtuar nga Gjykata e Lartë brenda afatit ligjor, paditësja nuk kishte shteruar mjetet juridike vendase. Ajo duhej t’i drejtohej Gjykatës Kushtetuese për t’u ankuar për mosveprimin e Gjykatës së Lartë dhe për shkeljen e afatit të arsyeshëm. Për rrjedhojë, ankesa u shpall e papranueshme për mosshterim të mjeteve juridike vendase, në bazë të nenit 35 §§ 1 dhe 4 të Konventës.
3. Njohje e praktikës së huaj
Maksima - 1.Në procedurat për dhënien e financimeve publike, konstatimi objektiv i mospërputhjes midis realitetit dhe asaj që është vetëdeklaruar sjell automatikisht revokimin e përfitimit. Elementi subjektiv (dashja ose pakujdesia) i deklaruesit është i parëndësishëm, pasi mbi operatorin ekonomik rëndon parimi i vetëpërgjegjësisë për saktësinë e të dhënave të paraqitura në kërkesën për grant. 2. Revokimi i kontributit dhe sanksioni plotësues i përjashtimit 5 vjeçar janë akte të detyruara për administratën. Për zbatimin e tyre nuk kërkohet vërtetimi i një lidhjeje shkakësore midis deklarimit të rremë dhe dhënies së grantit, mjafton vetë fakti i pavërtetësisë së vetëdeklarimit, pavarësisht nëse deklarata e rreme ishte apo jo vendimtare për fitimin e shumës.
Fjalë kyçe - fonde publike, vetëdeklarim, deklarim i rremë, revokim i grantit, përjashtim nga financimi.
Përmbledhje - Këshilli i Shtetit (Consiglio di Stato) shqyrtoi apelin e shoqërisë Mmrcinema S.r.l. (Apeluesi) kundër Ministrisë së Kulturës, lidhur me ligjshmërinë e revokimit të një kontributi publik në vlerën 290,062 euro dhe përjashtimin e shoqërisë nga financimet publike për pesë vjet.
Apeluesi kishte përfituar grantin pasi kishte vetëdeklaruar në aplikim se kishte realizuar rreth 24,000 shfaqje filmash të kategorisë "D'essai" (kinema artistike) gjatë vitit 2021. Megjithatë, verifikimet e kryera nga ministria në bashkëpunim me SIAE (Shoqëria Italiane e Autorëve dhe Botuesve) zbuluan se në sistemin informatik rezultonin vetëm rreth 13,000 shfaqje. Gjatë procedurës administrative, vetë apeluesi pranoi se shifra fillestare ishte e pasaktë, duke paraqitur një rillogaritje që zbriste numrin e shfaqjeve në 10,747 (duke hequr shfaqjet me zero spektatorë dhe duke shtuar biletat manuale).
Apeluesi pretendoi në gjykatë se veproi në mirëbesim dhe se, edhe me numrin e korrigjuar të shfaqjeve, ai i përmbushte kriteret për t'u kualifikuar si kinema artistike. Gjykata e shkallës së parë (TAR) dhe Këshilli i Shtetit e rrëzuan këtë pretendim. Në arsyetimin përfundimtar, Këshilli i Shtetit theksoi se diferenca midis 24,000 shfaqjeve të deklaruara dhe 10,747 të pranuara më vonë përbën një deklarim objektivisht të rremë dhe se në prokurimet dhe grantet publike zbatohet parimi i vetëpërgjegjësisë, operatori mban përgjegjësi për saktësinë e deklaratave, pavarësisht nëse gabimi ishte i qëllimshëm apo jo. Këshilli i Shtetit Italian arsyetoi se ligji nuk kërkon që gënjeshtra të ketë qenë shkaku i dhënies së grantit për të justifikuar sanksionin, mjafton konstatimi i rremë për të aktivizuar automatikisht revokimin dhe përjashtimin 5 vjeçar, sanksion ky që u vlerësua si proporcional dhe në përputhje me ligjin special të sektorit.
Maksima - Çdo ndërhyrje ndërtimore mbi një godinë ekzistuese, e cila sjell shtesë vëllimore, ndryshim të gjurmës së ndërtimit ose të lartësisë, kualifikohet juridikisht si ndërtim i ri dhe jo si rikonstruksion i thjeshtë. Për rrjedhojë, kjo ndërhyrje i nënshtrohet detyrimisht respektimit të distancave ligjore ndërmjet ndërtimeve, dispozita të cilat nuk mund të bëjnë përjashtim nga aktet nënligjore vendore. Kur një rregullore vendore lejon shtesën vëllimore të kushtëzuar, siç është rasti për banesë parësore, barra e provës për përmbushjen e këtij kushti bie mbi palën që përfiton nga leja. Gjykata nuk mund të prezumojë përmbushjen e kushtit vetëm për faktin se organi administrativ ka lëshuar lejen e ndërtimit, veçanërisht kur faktet tregojnë mungesën e përdorimit të pronës për banim të zakonshëm.
Fjalë kyçe - ndërtim i ri, distancat ndërmjet ndërtimeve, rritje e sipërfaqes ndërtimore, rikonstruksion, nevojë strehimi, barra e provës.
Përmbledhje - Çështja ka të bëjë me rekursin e paraqitur nga z. Ferrini kundër palës kundërshtare, z. Arnaldi dhe znj. Lupi, nëpërmjet të cilit u kërkua prishja e pjesëve të ndërtesës fqinje. Pretendimi bazohej në faktin se pala kundërshtare kishte realizuar një shtesë kati dhe rritje vëllimi në shkelje të distancave ligjore nga kufiri i pronës, duke e kualifikuar ndërhyrjen si ndërtim i ri. Gjykata e Shkallës së Parë dhe Gjykata e Apelit Firence e rrëzuan padinë, duke arsyetuar se ndërhyrja përbënte rikonstruksion dhe jo ndërtim të ri. Gjithashtu, gjykatat e faktit vlerësuan se legjislacioni i ri lejonte shmangie nga rregullat e distancës për qëllime të rigjenerimit urban. Lidhur me shtesën vëllimore prej 20%, apeli arsyetoi se ligjshmëria e saj ishte e provuar nga vetë lëshimi i lejes së ndërtimit nga Bashkia, duke nënkuptuar se organi administrativ e kishte verifikuar paraprakisht kushtin e banesës parësore.
Gjykata e Kasacionit pranoi rekursin dhe prishi vendimin e apelit, duke arsyetuar se shtimi i një kati dhe rritja e vëllimit e transformojnë automatikisht natyrën e ndërhyrjes në ndërtim të ri. Për këtë arsye, respektimi i distancave ligjore është i detyrueshëm dhe nuk mund të zbatohen përjashtimet e parashikuara për rikonstruksionet e thjeshta, as ato të rrjedhura nga rregulloret lokale që bien ndesh me Kodin Civil. Në lidhje me barrën e provës dhe parimin e afërsisë së provës, gjykata vlerësoi se apeli gaboi në zbatimin e ligjit duke mos kërkuar prova konkrete që ndërtimi shërbente efektivisht si banesë parësore. Fakti që organi administrativ ka lëshuar lejen e ndërtimit nuk vërteton automatikisht vërtetësinë e fakteve të deklaruara nga aplikanti, ndërsa fakti që pala kundërshtare kishte rezidencë tjetër gjatë gjykimit përbënte një indicie të fortë kundër përmbushjes së kushtit. Për këto arsye, vendimi u prish dhe çështja u kthye për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Firences për të verifikuar faktikisht nëse përmbushej kushti i nevojave të strehimit.
Maksima - Fshehja e trupit të viktimës konsiderohet si një pengesë e pakapërcyeshme për ecjen e afatit të parashkrimit vetëm nëse ky veprim e ka bërë objektivisht të pamundur dyshimin se është kryer një krim. Nëse rrethanat lejojnë dyshimin për kryerjen e një vepër penale, afati i parashkrimit vazhdon të rrjedhë, pasi autoritetet kanë mundësinë të kryejnë veprime hetimore edhe pa gjetjen e trupit. Dështimi i hetimeve nuk shërben si shkak për pezullimin e parashkrimit.
Fjalë kyçe - parashkrimi i ndjekjes penale, pengesë e pakapërcyeshme, fshehja e kufomës, dyshimi për vepër penale, vrasje.
Përmbledhje – Në këtë çështje trajtohet vrasja e një gruaje në vitin 1986, trupi i së cilës u zbulua vetëm në vitin 2022 pas rrëfimit të autorit. Familja e viktimës (pala civile) pretendoi se fshehja e trupit dhe mungesa e skenës së krimit përbënin një pengesë të pakapërcyeshme, e cila kishte pezulluar afatin e parashkrimit deri në vitin 2022. Autori, i cili pranoi krimin 36 vite më vonë, kërkoi pushimin e procedimit duke argumentuar se ndjekja penale ishte parashkruar që në vitin 1996 (10 vite pas krimit, sipas ligjit të kohës).
Gjykata e Kasacionit (Asambleja Plenare) vendosi se ndjekja penale ishte parashkruar. Gjykata arsyetoi se që në ditën e zhdukjes në vitin 1986, rrethanat ishin të tilla që krijonin dyshimin e arsyeshem për kryerjen e një vepre penale (makina e braktisur, hetimet e menjëhershme për rrëmbim). Rrjedhimisht, nuk ekzistonte një pengesë e pakapërcyeshme (forcë madhore) që t’i ndalonte autoritetet të vijonin hetimet. Gjykata theksoi se parashkrimi nuk mund të pezullohet thjesht sepse hetimet nuk kanë dhënë rezultat, pasi kjo do të zhvlerësonte vetë qëllimin e institutit të parashkrimit. Gjykata prishi vendimin e ankimuar dhe konstatoi shuarjen e ndjekjes penale për shkak të parashkrimit, duke mbyllur përfundimisht procesin kundër të pandehurit.
Maksima - Masa e kontrollit gjyqësor mund të vendoset vetëm kur konstatohet se kushtëzimi i aktivitetit sipërmarrës nga organizatat kriminale, megjithëse ekzistues, nuk ka karakter të qëndrueshëm, strukturor ose të pakthyeshëm. Ky kushtëzim duhet të shfaqet në formën e një rreziku të rastësishëm (sporadik), i cili lejon një perspektivë pozitive për rikthimin e ndërmarrjes në binarët e ligjshmërisë. Vlerësimi mbi mundësinë e rehabilitimit të një subjekti tregtar nuk mund të bazohet ekskluzivisht në lidhjet familjare apo në të dhëna historike të tejkaluara. Ky vlerësim kërkon një verifikim të aktualitetit të rrezikut, për të përcaktuar nëse ndikimi kriminal ka aftësi konkrete dhe aktuale për të diktuar zgjedhjet strategjike të subjektit ekonomik.
Fjalët kyçe - kontroll gjyqësor, infiltrim mafioz, rehabilitim i shoqërisë tregtare, rrezik i rastësishëm (sporadik), masë ndaluese administrative (Antimafia), vazhdimësi në administrim.
Përmbledhje - Në këtë çështje shqyrtohet kërkesa e shoqërisë tregtare "C.S. Scavi s.r.l.s." për zbatimin e institutit të kontrollit gjyqësor, pas refuzimit të kësaj mase nga Gjykata e Apelit të Mesinës (Messina). Gjykatat e faktit kishin konfirmuar rrezikun e infiltrimit mafioz duke u bazuar në një masë ndaluese administrative (interdittiva) të vitit 2021 dhe në lidhjet familjare të administratorit me individë të skeduar për lidhje me krimin e organizuar. Pala kërkuese pretendoi në rekurs se rrethanat mbi të cilat bazohej refuzimi, specifikisht lidhjet familjare të përfaqësuesit ligjor me babain dhe gjyshin, i përkisnin së kaluarës dhe nuk dëshmonin një rrezik aktual apo një ndikim të vazhdueshëm në menaxhimin e sotëm të shoqërisë. Mbrojtja argumentoi se mungesa e kontakteve të kohëve të fundit dhe natyra e vjetër e provave tregonin se shoqëria ishte e aftë për t'u rehabilituar dhe se rreziku nuk ishte strukturor, por potencialisht i trajtueshëm.
Kolegji vendosi prishjen e vendimit të apelit dhe kthimin e çështjes për rishqyrtim. Gjykata arsyetoi se qëllimi i masës së kontrollit gjyqësor është rikuperimi i realiteteve sipërmarrëse që, ndonëse të prekuara nga tentativa infiltrimi, ruajnë kapacitetin për t'u ripërshtatur me tregun e ligjshëm. Në analizën e tij, Kolegji Penal i Gjykatës së Kasacionit Italian theksoi se mohimi i kësaj mase kërkon që rreziku i infiltrimit të mos jetë thjesht i rastësishëm, por të ketë natyrë të qëndrueshme dhe determinuese. KPGJKI konkludoi se mbështetja e gjykatës më të ulët vetëm në lidhjet familjare të vjetra dhe në vazhdimësinë e pretenduar të biznesit, pa provuar konkretisht se si këto lidhje diktojnë aktualisht vendimmarrjen e ndërmarrjes, është e pamjaftueshme për të përjashtuar mundësinë e rehabilitimit. Për pasojë, KPGJKI urdhëroi rishqyrtimin për të verifikuar nëse ndikimi kriminal ishte aktual dhe i pakthyeshëm, apo nëse ishte sporadik dhe i shërueshëm përmes mekanizmave të kontrollit gjyqësor.
Maksima – 1. Në vlerësimin e dëmit, duhet bërë dallimi procedural midis bashkëfajësisë së të dëmtuarit në shkaktimin e ngjarjes dhe sjelljes që vetëm rëndon pasojat e dëmit. Rasti i parë përbën një element që gjykata duhet ta vlerësojë kryesisht (ex officio) për të reduktuar dëmshpërblimin, ndërsa rasti i dytë përbën një prapësim në kuptimin e ngushtë, barra e ngritjes të së cilit i takon palës së interesuar.
2. Nga ana procedurale, kur sipërmarrësi i paditur për vese të ndërtimit thërret në gjykim projektuesin ose drejtuesin e punimeve duke i identifikuar ata si përgjegjësit realë të dëmit, padia e porositësit zgjerohet automatikisht edhe ndaj të tretëve, edhe në mungesë të një kërkese të shprehur. Në këtë rast, për shkak të natyrës unike të dëmit dhe përgjegjësisë solidare, gjykata duhet të shqyrtojë përgjegjësinë e profesionistëve edhe në bazë të titullit kontraktor, duke mos aplikuar ndaj tyre afatet e ngushta të dekadencës që vlejnë për sipërmarrësin.
Fjalë kyçe - kontratë sipërmarrjeje, vese të rënda, faj konkurrues, përgjegjësi solidare, zgjerim i padisë, thirrje e të tretit.
Përmbledhje - Çështja në shqyrtim trajton padinë e ngritur nga porositësi z. Guazzone ndaj sipërmarrësit "San Francesco Costruzioni s.r.l." për shpërblimin e dëmit të shkaktuar nga vese të rënda në ndërtim, konkretisht çarjeve dhe cedimit strukturor të ndërtesës. Nga hetimi gjyqësor rezultoi se dëmtimet shkaktoheshin nga infiltrimi i ujërave në themelet e godinës, fenomen i cili favorizohej pjesërisht nga çarja e një tubacioni shkarkimi, mirëmbajtja e të cilit ishte përgjegjësi e vetë porositësit. Në procesin gjyqësor, sipërmarrësi thirri në gjykim projektuesin strukturor, drejtuesin e punimeve dhe kolaudatorin, duke pretenduar se përgjegjësia për defektet binte mbi ta. Gjykatat e faktit, si në shkallë të parë ashtu edhe në apel, njohën përgjegjësinë e sipërmarrësit, por refuzuan kërkesën e tij për të reduktuar dëmshpërblimin për shkak të fajit të porositësit (lidhur me tubacionin), duke arsyetuar se kjo përbënte një prapësim që nuk ishte ngritur në kohë. Gjithashtu, gjykatat deklaruan të rëna në dekadence pretendimet ndaj profesionistëve të tretë, duke i trajtuar ato ekskluzivisht nën regjimin e përgjegjësisë jashtëkontraktore.
Gjykata e Kasacionit pranoi pjesërisht rekursin e sipërmarrësit dhe e prishi vendimin e apelit duke e kthyer për rishqyrtim. Kolegji vlerësoi se gjykatat e themelit kishin gabuar në zbatimin e ligjit në dy drejtime. Së pari, lidhur me fajin e porositësit, kasacioni sqaroi se kontributi shkakësor i të dëmtuarit në prodhimin e dëmit (fakti që tubacioni i tij i çarë kontribuoi në dëmtimin e themeleve) është një rrethanë që gjykata ka detyrimin ta vlerësojë kryesisht dhe nuk kërkon ngritjen e një prapësimi procedural specifik nga pala e paditur. Së dyti, lidhur me poziten e profesionistëve, gjykata theksoi se thirrja e tyre në gjykim për të identifikuar përgjegjësin e vërtetë sjell zgjerimin automatik të padisë ndaj tyre. Për rrjedhojë, gjykata e apelit duhet të kishte shqyrtuar përgjegjësinë e tyre jo vetëm si jashtëkontraktore, por edhe bazuar në kontratën e shërbimit profesional, titull për të cilin nuk vlejnë afatet e shkurtra të dekadencës të parashikuara për sipërmarrësin, duke mbajtur parasysh parimin e solidaritetit mes të gjithë shkaktarëve të dëmit unik.
4. Pasqyrimi i aktiviteteve të Gjykatës së lartë
Në datën 16 dhjetor 2025, Gjykata e Lartë mirëpriti anëtarin e ri të trupës gjyqësore, z. Genti Shala. Në një ceremoni të posaçme, të zhvilluar në Sallën e Kolegjeve të Bashkuara, u urua fillimi i detyrës për gjyqtarin e ri, i cili u emërua anëtar i Gjykatës së Lartë duke zëvendësuar gjyqtarin Medi Bici. Gjatë ceremonisë u theksua rëndësia e forcimit të vazhdueshëm të trupës gjyqësore me magjistratë që kanë dëshmuar profesionalizëm, integritet dhe përkushtim ndaj vlerave të drejtësisë. kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, në fjalën e tij u shpreh se, gjyqtari Genti Shala i bashkohet trupës me një profil profesional të konsoliduar dhe përvojë të çmuar në sistemin e drejtësisë. Kontributi i tij pritet të forcojë më tej cilësinë e vendimmarrjes dhe misionin kushtetues të Gjykatës së Lartë për garantimin e një drejtësie të besueshme dhe efikase. Kryetari i Gjykatës së Lartë vlerësoi kontributin e gjyqtarit që përfundoi detyrën, duke theksuar se gjyqtari Medi Bici ka dhënë një kontribut të rëndësishëm dhe të çmuar ndër vite në veprimtarinë e Gjykatës së Lartë, duke ushtruar funksionin e tij me profesionalizëm, përgjegjshmëri dhe integritet. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/gjykata-e-larte-e-republikes-se-shqiperise-ka-mirepritur-sot-anetarin-e-ri-te-trupes-gjyqesore-z.-genti-shala.
Në datën 23 dhjetor 2025, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi (KED), zhvilloi mbledhjen e tij të radhës dhe njëkohësisht mbledhjen e fundit për vitin 2025. Nga ana e kryetarit të KED, z. Sokol Sadushi, u paraqit Raporti Vjetor i Veprimtarisë së Këshillit të Emërimeve në Drejtësi për vitin 2025, i cili u miratua nga të gjithë anëtarët. Ky raport do të bëhet publik në faqen zyrtare të Gjykatës së Lartë, me qëllim informimin e publikut mbi veprimtarinë e Këshillit. https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/aktivitete/mbledhja-e-radhes-e-k.e.d.-date-23.12.2025
Në datën 29 dhjetor 2025, në konferencën e fundvitit me gazetarët, kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, paraqiti bilancin e vitit 2025, duke vënë theksin tek rezultatet konkrete dhe sfidat reale. Në pesë vitet e fundit, stoku(backlogu) është ulur me 61 %, ndërsa vetëm gjatë vitit 2025 janë dhënë 6,876 vendime, me një normë likuidimi që arrin 273 %. Mesatarja prej 429 vendimesh për gjyqtar, dëshmon përkushtim dhe stërmundim profesional, por jo një situatë normale pune. Gjithashtu, u evidentua problematika e rekurseve të papranueshme, që konsumojnë kohë gjyqësore pa përmbushur standardin kasacional. Mungesa e gjyqtarëve, veçanërisht në gjykatat e apelit, mbetet nyja kryesore që rrezikon krijimin e stokut (backlogut) të ri. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/gjykata-e-larte:-ulje-e-backlogut-61percent-429-vendime-per-gjyqtar-dhe-273percent-norme-likuidimi-te-ceshtjeve
Në 12 janar 2026, u zhvillua në Tiranë konferenca e nivelit të lartë “Cilësia e Drejtësisë”, në bashkëpunim me “EU4Justice”. Ky aktivitet vuri theksin mbi sigurinë juridike, qartësinë dhe zbatimin koherent të ligjit, në një praktikë gjyqësore të qëndrueshme dhe të arsyetuar si themel i besimit publik te drejtësia. Në fjalën hapëse, kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, nënvizoi se cilësia e drejtësisë nuk matet me shpejtësi apo statistika, por me qartësi, koherencë dhe parashikueshmëri në vendimmarrje, duke theksuar rolin thelbësor të jurisprudencës së konsoliduar. Konferenca mblodhi bashkë gjyqtarë të të gjitha niveleve, drejtues të institucioneve të qeverisjes së gjyqësorit dhe prokurorisë, profesionistë të së drejtës, akademikë dhe partnerë ndërkombëtarë, për të diskutuar rolin vendimtar të një praktike gjyqësore të qëndrueshme, të kuptueshme dhe të aksesueshme në forcimin e besimit publik. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/fjalime/konference-mbi-sigurine-juridike-qartesine-dhe-zbatimin-koherent-te-ligjit-ne-shqiperi
Në 14 janar 2026, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi (KED), me përbërjen e re të zgjedhur me short nga Presidenti i Republikës, zhvilloi mbledhjen e tij të parë në ambientet e Gjykatës së Lartë. Gjatë mbledhjes u realizua konstituimi i Këshillit, u diskutuan çështjet e rendit të ditës dhe u kryen procedurat e shortit elektronik për caktimin e relatorëve për vendet vakante në Gjykatën Kushtetuese, në përmbushje të kompetencave kushtetuese dhe ligjore për vitin 2026. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/fjalime/konference-mbi-sigurine-juridike-qartesine-dhe-zbatimin-koherent-te-ligjit-ne-shqiperi
Në 23 janar 2026, Gjykata e Lartë u mblodh të analizonte Raportin Vjetor të Performancës 2025. Raporti Vjetor i vitit 2025, paraqet të dhëna konkrete mbi veprimtarinë institucionale dhe treguesit kryesorë të performancës. Gjatë vitit 2025, Gjykata e Lartë ka dhënë 6,876 vendime gjyqësore, duke ulur ndjeshëm stokun e çështjeve të prapambetura në 14,081 çështje. https://gjykata-media.s3.eu-central-1.amazonaws.com/Raporti_vjetor_2025_e3bfa0aa8f.pdf
Në 26 janar 2026, për herë të parë në historinë e shtetit shqiptar, në sallën e Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, u zhvillua ceremonia solemne e hapjes së Vitit Gjyqësor, me synimin për të vendosur një traditë institucionale të përvitshme reflektimi, përgjegjësie dhe transparence ndaj publikut. Në fjalën e tij, kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, theksoi se drejtësia duhet të jetë e pavarur në vendimmarrje, e përgjegjshme në standard dhe e denjë ndaj qytetarit, duke nënvizuar se besimi publik nuk kërkohet, por fitohet, vendim pas vendimi dhe standard pas standardi. Ai vuri theksin tek bashkëpunimi institucional, respekti reciprok dhe investimi në institucione të forta si kusht për një drejtësi të fortë. Ceremonia u përshëndet nga Presidenti i Republikës, Sh.T.Z. Bajram Begaj, i cili theksoi rëndësinë e ndarjes dhe balancës së pushteteve, si dhe nga ministri i Drejtësisë, z. Besfort Lamallari, i cili nënvizoi nevojën e bashkëpunimit korrekt ndërinstitucional për rritjen e cilësisë së shërbimit ndaj qytetarëve. Kryetari i Këshillit të Lartë Gjyqësor, z. Ilir Rusi, u ndal tek rëndësia e qeverisjes së gjyqësorit, meritokracisë, integritetit dhe modernizimit të sistemit, ndërsa zëvendësprokurori i Përgjithshëm, z. Arqilea Koça, theksoi rolin e prokurorisë në mbrojtjen e ligjshmërisë dhe garantimin e një procesi të drejtë. Nga ana e tij, kryetari i Dhomës së Avokatisë, z. Maksim Haxhia, vuri në dukje rolin thelbësor të avokatisë në mbrojtjen efektive të të drejtave dhe barazinë e palëve në proces. Ceremonia u mbyll me urimin për një vit gjyqësor me standarde më të larta profesionale, integritet dhe rezultate konkrete në shërbim të qytetarit. https://gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/fjalime/fjala-e-kryetarit-te-gjykates-se-larte-ne-ceremonine-e-hapjes-se-vitit-gjyqesor-ne-shqiperi
4. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
5. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
6. Formati i rekursit në Gjykatën e Lartë
Gjykata e Lartë këshillon përdorimin e formatit të miratuar të rekursit, që gjendet në linkun: https://gjykata-media.s3.eu-central-1.amazonaës.com/format_rekursi_5207_1_3d
7. Informacion mbi zgjidhjen e çështjeve gjyqësore
Gjykata e Lartë këshillon aksesimin e rubrikës njoftime për publikun, për t`u njohur me vendimmarrjet e përditshme të trupave gjyqësore të çdo Kolegji të Gjykatës së Lartë në linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/publiku
8. Vizitat në Gjykatën e Lartë (Gjykata e Hapur/Open court)
Gjykata e Lartë mundëson pjesëmarrjen e çdo të interesuari (qytetar, studiues, praktikant i së drejtës, student apo nxënës shkolle) në seanca gjyqësore apo që dëshiron të vizitojë institucionin, duke afruar veprimtarinë e saj të përditshme me publikun. Ky akses mundësohet përmes aplikimit të thjeshtë elektronik, duke plotësuar modulet (emër, mbiemër, email dhe përmbajtjen e mesazhit/arsyet e vizitës). Aplikoni duke vizituar linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/akrediti
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: info@gjykataelarte.gov.al
Adresa postare: Rruga: "Ibrahim Rugova", 1001, Tiranë, Shqipëri.