Gjykata e Lartë1. Jurisprudencë e Gjykatës së Lartë
Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë
Maksima - Në interpretim të neneve 45 dhe 56 të ligjit nr. 49/2012, në dritën e neneve 17 dhe 43 të Kushtetutës dhe të standardeve konventore për aksesin në gjykatë, kufizimi i së drejtës së ankimit dhe të rekursit është i lejueshëm vetëm si përjashtim i parashikuar shprehimisht me ligj, i justifikuar nga një qëllim legjitim dhe i zbatueshëm në mënyrë proporcionale. Në të katër rastet, kriteri i vlerës është i njëjtë, ndërsa objekti lëndor i kufizimit përcaktohet ndryshe nga ligji për secilën hipotezë.
Në rastet e parashikuara nga shkronjat “a” dhe “b”, objekti lëndor i kufizimit lidhet me kundërshtimin e një akti administrativ të formalizuar, përkatësisht të aktit ndëshkues për kundërvajtje administrative dhe të aktit që përmban detyrim në të holla. Në këto raste, pragu monetar zbatohet mbi një objekt të përcaktuar shprehimisht nga ligji në formën e aktit administrativ.
Në rastin e shkronjës “c”, kufizimi mbështetet po ashtu mbi kriterin e vlerës monetare, por objekti i tij nuk kufizohet vetëm te ekzistenca e një akti formal refuzues. Refuzimi i dhënies së një detyrimi në të holla nga organi publik përfshin jo vetëm rastin kur ai shprehet me akt administrativ, por edhe rastin kur ai manifestohet me heshtje ose mosveprim. Për rrjedhojë, në këtë hipotezë, objekti i kufizimit përcaktohet jo vetëm nga forma e jashtme e refuzimit, por nga vetë natyra e mosmarrëveshjes që ka për objekt mosdhënien e përfitimit monetar nga organi publik.
Në rastin e shkronjës “ç”, ligjvënësi nuk i është referuar kundërshtimit të një akti administrativ të caktuar, por një kategorie të posaçme mosmarrëveshjesh, të përcaktuara në mënyrë materiale. Edhe në këtë rast, kriteri i vlerës mbetet kusht i domosdoshëm për zbatimin e kufizimit, ndërsa termi “mosmarrëveshje” përcakton vetëm objektin lëndor të tij.
Për rrjedhojë, kufizimi i parashikuar në nenet 45 dhe 56 nuk mund të kuptohet as si i lidhur vetëm me ekzistencën e një akti formal administrativ, as si i zbatueshëm ndaj çdo mosmarrëveshjeje administrative me vlerë të vogël. Ai gjen zbatim vetëm kur përmbushen njëherazi dy kushte: vlera e mosmarrëveshjes të jetë nën pragun ligjor përkatës dhe objekti i saj të përputhet me hipotezën lëndore të parashikuar në secilën nga shkronjat përkatëse të dispozitave të sipërcituara.
Fjalë kyçe - kufizim i rekursit, vlerë e vogël, kontratë administrative, prokurim publik, faturë tatimore, detyrim në të holla
Përmbledhje - Pala paditëse, shoqëria “X” SHPK, kërkoi detyrimin e Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme për përmbushjen e detyrimit në vlerën 58.800 lekë, që pretendonte se rridhte nga fatura tatimore e shitjes për furnizimin me 700 copë letra adezive. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë dhe ajo e apelit e rrëzuan padinë, duke arsyetuar se fatura ishte e pavlefshme dhe nuk sillte pasoja juridike, pasi furnizimi nuk ishte kryer në përputhje me procedurën ligjore për prokurimin e mallrave dhe personi që kishte firmosur në emër të Ministrisë, nuk ishte i autorizuar. Kundër këtij vendimi ushtroi rekurs pala paditëse. Në këtë vendim, Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë e mori çështjen për shqyrtim, me qëllim zhvillimin e praktikës gjyqësore lidhur me interpretimin e neneve 45 dhe 56 të ligjit nr. 49/2012, konkretisht nëse kufizimi i rekursit për shkak të vlerës zbatohet apriori për çdo padi administrative nën pragun ligjor. Kolegji Administrativ vlerësoi se kufizimi i parashikuar në nenet 45 dhe 56 nuk mund të kuptohet as si i lidhur vetëm me ekzistencën e një akti formal administrativ, as si i zbatueshëm ndaj çdo mosmarrëveshjeje administrative me vlerë të vogël. Ai gjen zbatim vetëm kur përmbushen njëherazi dy kushte: vlera e mosmarrëveshjes të jetë nën pragun ligjor përkatës dhe objekti i saj të përputhet me hipotezën lëndore të parashikuar në secilën nga shkronjat përkatëse të dispozitave të sipërcituara. Për këtë arsye, çështja konkrete klasifikohet në fushën e mosmarrëveshjeve kontraktore administrative/prokurimit publik dhe nuk bie në fushën e kufizimeve të parashikuara nga nenet 45 dhe 56, vetëm për shkak të vlerës së vogël të shumës së kërkuar. Kolegji theksoi se, megjithëse personi që ka nënshkruar faturën konsiderohet se nuk është personi i autorizuar, ky konstatim, në vetvete, nuk mjafton për të rrëzuar padinë pa një hetim të plotë dhe të gjithanshëm mbi marrëdhënien juridike të krijuar ndërmjet palëve. Në këtë rast, Kolegji evidenton se respektimi i procedurës së prokurimit i ngarkohet organit publik, i cili gëzon pozitë superiore në raport me palën private. Mosrespektimi i rregullave të parashikuara në ligjin e posaçëm dhe pasojat e këtyre veprimeve nuk mund t’i ngarkohen apriori palës private, kur provohet se ka ofruar mallin dhe se ai është marrë efektivisht në dorëzim. Kolegji vlerësoi se vendimi i Gjykatës Administrative të Apelit nuk është rrjedhojë e respektimit dhe e zbatimit të drejtë të ligjit material dhe procedural, prandaj vendimi duhet të prishet dhe çështja duhet të kthehet për rishqyrtim në atë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Në mosmarrëveshjet administrative për vlerësimin financiar të pronës, kur vlerësimi i ATP është kundërshtuar gjyqësisht dhe afati ligjor për kryerjen e këtij vlerësimi nga organi administrativ ka përfunduar, Gjykata Administrative e Apelit, në funksion të zgjidhjes përfundimtare të çështjes, shqyrton në themel pretendimet e palëve, administron provat e nevojshme tekniko-juridike dhe përcakton vlerësimin financiar të pronës, pa e kthyer çështjen për rishqyrtim pranë organit publik.
Fjalë kyçe - vlerësim financiar i pronës, kompensimi i pronës, afati i vlerësimit financiar, Agjencia e Trajtimit të Pronave, zgjidhje përfundimtare, shqyrtim në themel, administrim provash tekniko ligjore
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësi, në cilësinë e një prej trashëgimtarëve ligjorë të subjektit të shpronësuar, ka kundërshtuar vlerësimin financiar të kryer nga ATP për ish-KKKP së Bashkisë Tiranë. Në këtë vendim, paditësit i ishte njohur e drejta e pronësisë mbi një sipërfaqe prej 113.000 m², nga të cilat 10.000 m² ishin kthyer fizikisht, ndërsa për sipërfaqen prej 103.000 m² ishte njohur e drejta e kompensimit. Agjencia e Trajtimit të Pronave kishte kryer vlerësimin financiar të vendimit të mësipërm dhe e kishte konsideruar subjektin të kompensuar, pa përcaktuar një vlerë financiare për sipërfaqen prej 103.000 m². Paditësi pretendoi se vlerësimi ishte kryer në kundërshtim me ligjin, pasi prona e njohur për kompensim duhej të vlerësohej sipas zërit kadastral “truall” dhe jo si tokë bujqësore. Gjykata Administrative e Apelit Tiranë pranoi padinë, ndryshoi vlerësimin financiar të kryer nga ATP dhe e detyroi këtë të fundit të vlerësonte pronën e njohur për kompensim si tokë “truall”, sipas përcaktimeve të ligjit nr. 133/2015. Kundër këtij vendimi paraqitën rekurs ATP dhe Avokatura e Shtetit, duke pretenduar, ndër të tjera, se vlerësimi i kryer nga organi publik ishte në përputhje me ligjin dhe se gjykata nuk mund të urdhëronte kryerjen e një rivlerësimi të ri nga ATP, pasi afati ligjor për kryerjen e vlerësimeve financiare kishte përfunduar. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se gjykata duhet të marrë në shqyrtim ligjshmërinë e veprimit administrativ të kryer nga ATP dhe të përcaktojë, mbi bazën e një hetimi të plotë, vlerësimin financiar të drejtë që i takon subjektit të shpronësuar. Kolegji theksoi se, pas datës 23.02.2019, kishte përfunduar afati ligjor brenda të cilit ATP mund të kryente vlerësimin financiar të vendimeve përfundimtare të njohjes së pronësisë edhe në rastin e një urdhërimi gjyqësor. Në rishqyrtim, Gjykata Administrative e Apelit Tiranë duhet të kryejë hetim të plotë, të gjithanshëm dhe shterues, duke administruar dokumentacionin e nevojshëm tekniko-juridik që lidhet me procedurën administrative të kundërshtuar. Gjykata duhet të përcaktojë kohën e shpronësimit, regjimin kadastral të pronës në atë kohë dhe rregullin ligjor të zbatueshëm për kryerjen e vlerësimit financiar, duke mbajtur parasysh ligjin nr. 133/2015, efektet e vendimit nr. 4, datë 15.02.2021, të Gjykatës Kushtetuese, si dhe ndryshimet e mëvonshme ligjore që lidhen me standardin minimal konventor të kompensimit. Për këto arsye, Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës Administrative të Apelit Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë kësaj gjykate, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Në paditë për pavlefshmërinë/shfuqizimin e AMTP, në kuadër të ligjit nr. 20/2020, kur rezulton se në kohën e lëshimit të titullit të pronësisë sipërfaqja e tokës ka qenë në regjimin kadastral “truall”, çështja duhet të vijojë dhe gjykata kompetente duhet të shprehet për ligjshmërinë e AMTP.
Fjalë kyçe -pavlefshmëri e AMTP, padi e prefektit, regjim kadastral, truall, legjitimim aktiv material
Përmbledhje - Në këtë çështje, Prefekti i Qarkut Korçë, tashmë i zëvendësuar proceduralisht nga ASHK, Drejtoria Vendore Korçë, kërkoi konstatimin e pavlefshmërisë absolute të AMTP të lëshuar për një sipërfaqe prej 700 m². Padia mbështetej në pretendimin se sipërfaqja e tokës ishte futur brenda vijës së verdhë të qytetit të Korçës dhe se në kohën e lëshimit të AMTP rezultonte në regjimin kadastral “truall”. Për këtë arsye kjo sipërfaqe nuk mund të jepej në pronësi si tokë bujqësore. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Korçë e pranoi padinë, konstatoi pavlefshmërinë absolute të AMTP dhe vendosi kthimin e pasurisë në pronësi të shtetit. Ky vendim u la në fuqi nga Gjykata Administrative e Apelit. Në rekurs, pala e paditur kundërshtoi vendimmarrjen e gjykatave të faktit, duke pretenduar se vija e verdhë nuk e bënte tokën automatikisht truall dhe se përfituesi kishte pasur të drejtë ta merrte tokën në pronësi si bashkëthemelues ose përdorues i tokës bujqësore. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë duke iu referuar ligjit nr. 20/2020 dhe vendimit njësues nr. 00-2025-4083(79), datë 18.02.2025, theksoi se paditë e ngritura nga Prefekti përpara hyrjes në fuqi të këtij ligji, me objekt pavlefshmërinë ose shfuqizimin e AMTP, shqyrtohen sipas kritereve të ligjit nr. 20/2020. Në gjykimet në proces, ASHK detyrohet të heqë dorë nga padia, përveç rasteve kur shkaku ligjor i padisë lidhet me nenin 7, pika 1, të këtij ligji, si në rastin konkret, ku shkaku i padisë lidhej me faktin që toka në kohën e lëshimit të AMTP kishte qenë “truall”. Duke qenë se nga gjykatat e faktit ishte pranuar se sipërfaqja objekt i AMTP ishte futur brenda vijës së verdhë dhe rezultonte në regjimin kadastral “truall”, nuk kishte vend për rrëzimin e padisë për mungesë interesi. Për këtë arsye, Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë la në fuqi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit, i cili kishte konfirmuar pavlefshmërinë absolute të AMTP dhe kthimin e pasurisë në pronësi të shtetit.
Maksima – 1. Kompetenca e këshillit bashkiak për të vendosur tarifa vendore, edhe kur ushtrohet në kuadër të autonomisë fiskale vendore, duhet të mbetet brenda kufijve dhe kushteve të parashikuara nga ligji. 2. Tarifa nuk përcaktohet nga emërtimi që i jep organi publik, por nga natyra e saj juridike, pasi presupozon një lidhje ndërmjet pagesës dhe një shërbimi, të drejtë, përdorimi, përfitimi apo kostoje publike të matshme. Kur tarifa vendoset për mbrojtjen dhe përmirësimin e mjedisit, organi publik duhet të identifikojë efektin konkret mjedisor, mënyrën e matjes, koston që synon të mbulojë dhe lidhjen e këtij efekti me subjektet që ngarkohen me pagesë.
Fjalë kyçe - akt normativ vendor, shfuqizim i pjesshëm i aktit normativ, vendim i këshillit bashkiak, tarifë vendore, tarifë mjedisore, autonomi fiskale vendore, interes i ligjshëm i shoqatës, subjekte hidroenergjetike, barrë financiare, proporcionalitet, metodologji e tarifës, barrë e provës, konsultim publik
Përmbledhje - Në këtë çështje, shoqata “X” kërkoi shfuqizimin e pjesshëm të vendimeve nr. 53/2019, nr. 166/2020 dhe nr. 70/2021 të Këshillit Bashkiak Kukës, vetëm në pjesën e pikës II.4.2, me të cilën ishte vendosur tarifa për mbrojtjen dhe përmirësimin e mjedisit në masën 400.000 lekë/mega/vit ndaj subjekteve hidroenergjetike. Pala paditëse pretendoi se aktet normative cenonin interesin e ligjshëm kolektiv që ajo përfaqësonte dhe se tarifa nuk lidhej me një shërbim konkret, të drejtë, përfitim, kosto apo efekt mjedisor të qartë, të matshëm dhe të atribueshëm. Gjykata Administrative e Apelit Tiranë e rrëzoi padinë, duke u mbështetur kryesisht te autonomia vendore dhe te kompetenca e këshillit bashkiak për të vendosur taksa e tarifa vendore. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se ky arsyetim nuk i përgjigjej thelbit të mosmarrëveshjes, pasi çështja nuk lidhej me ekzistencën abstrakte të kompetencës së organit vendor, por me ligjshmërinë konkrete të mënyrës së ushtrimit të saj. Kolegji theksoi se tarifa vendore duhet të ketë lidhje me një shërbim, të drejtë, përdorim, përfitim apo kosto publike të matshme, ndërsa në rastin e tarifës mjedisore organi publik duhet të identifikojë efektin konkret mjedisor, mënyrën e matjes, koston e parandalimit ose rehabilitimit dhe lidhjen e këtij efekti me subjektet që ngarkohen me pagesë. Nga aktet e administruara nuk rezultoi që Këshilli Bashkiak Kukës të kishte përcaktuar dëmin apo efektin mjedisor që kompensohej, metodologjinë e llogaritjes së tarifës, lidhjen ndërmjet kapacitetit prodhues dhe ndikimit mjedisor, apo arsyet pse tarifa ishte e nevojshme dhe proporcionale. Kolegji vlerësoi gjithashtu se barra e provës për ligjshmërinë e tarifës i takonte organit publik dhe se mungesa e konsultimit efektiv e përforconte vlerësimin mbi paligjshmërinë e aktit. Për këto arsye, Gjykata e Lartë ndryshoi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit, pranoi padinë dhe shfuqizoi pikat II.4.2 të vendimeve të Këshillit Bashkiak Kukës, vetëm në pjesën që vendosnin tarifën objekt gjykimi ndaj subjekteve hidroenergjetike.
Maksima - Publikimi nga ATP i vlerësimit financiar të vendimeve përfundimtare të kompensimit, në formën e vendimeve elektronike individuale të përmbledhura në një regjistër të përbashkët, nuk përbën në vetvete shkak për pavlefshmëri absolute të aktit, kur nga publikimi dhe aktet shpjeguese të organit rezulton i identifikueshëm organi që ka nxjerrë aktin, subjekti të cilit i drejtohet, vendimi i vlerësuar, sipërfaqja e njohur për kompensim dhe vlerësimi përkatës.
Fjalë kyçe - vlerësim financiar i pronës, ATP, vendim elektronik individual, publikim i vlerësimit, Buletini i Njoftimeve Zyrtare, pavlefshmëri absolute, forma e aktit administrativ, arsyetimi i aktit administrativ
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësit, si trashëgimtarë të ish-pronarit, kundërshtuan vlerësimin financiar të kryer nga ATP për vendimin e ish-KKKP pranë Këshillit të Rrethit Kolonjë, me të cilin ish-pronarit i ishte njohur një truall prej 2.550 m², nga i cili 1.350 m² i ishte kthyer fizikisht, ndërsa për sipërfaqen prej 1.200 m² i ishte njohur e drejta e kompensimit në natyrë ose me obligacione. ATP, në zbatim të ligjit nr. 133/2015, e vlerësoi financiarisht sipërfaqen e njohur për kompensim sipas zërit kadastral tokë bujqësore dhe, pasi krahasoi vlerën e pronës së kthyer me vlerën e pronës së njohur për kompensim, arriti në përfundimin se subjekti konsiderohej i kompensuar. Gjykata Administrative e Apelit Tiranë e pranoi padinë dhe konstatoi pavlefshmërinë absolute të vlerësimit financiar, duke arsyetuar se vendimit elektronik i mungonin elemente të formës dhe sidomos arsyetimi për zgjedhjen e kompensimit financiar, në kushtet kur vendimi i ish-KKKP kishte parashikuar kompensim në natyrë ose me obligacione. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi ndryshe, duke çmuar se vlerësimi financiar i publikuar në Buletinin e Njoftimeve Zyrtare dhe i sqaruar më pas me shkresën e ATP nuk përmbante të meta aq të rënda sa të sillnin pavlefshmërinë absolute të aktit. Kolegji vlerësoi se Gjykata Administrative e Apelit, si gjykatë ligji dhe fakti, duhej ta shqyrtonte çështjen në themel dhe të analizonte pretendimet e palëve mbi mënyrën e vlerësimit financiar, barrën e provës dhe zbatimin e ligjit nr. 133/2015. Për këtë arsye, Gjykata e Lartë prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim në po atë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Maksima - Vetëm fakti që punëdhënësi është organ publik ose institucion në varësi të tij nuk mjafton për ta kualifikuar mosmarrëveshjen e punës si mosmarrëveshje administrative. Në kuptim të nenit 7, pika “ç”, të ligjit nr. 49/2012, kompetenca e gjykatave administrative përcaktohet vetëm kur marrëdhënia e punës rregullohet nga një ligj i posaçëm, i cili parashikon në mënyrë të plotë dhe të pavarur nga Kodi i Punës elementët thelbësorë të krijimit, zhvillimit dhe përfundimit të saj. Kur ligji i veçantë përmban vetëm rregullime organizative dhe i referohet Kodit të Punës për marrëdhënien juridike të punës, mosmarrëveshja i përket kompetencës së gjykatës së juridiksionit të përgjithshëm.
Fjalë kyçe - kompetencë lëndore, marrëdhënie pune, institucion publik vendor, Kodi i Punës, ligj i posaçëm
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësi kërkoi nga Bashkia X pagesën e dëmshpërblimeve që buronin nga zgjidhja e marrëdhënies së punës, pagën për pushimet vjetore, kthimin në vendin e punës si drejtor pranë Qendrës Kulturore “X” dhe shpenzimet gjyqësore. Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës shpalli moskompetencën lëndore dhe e dërgoi çështjen për gjykim në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë Tiranë. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë parashtroi konfliktin e kompetencës para Gjykatës së Lartë, duke arsyetuar se marrëdhënia e punës e paditësit rregullohej nga Kodi i Punës dhe jo nga një ligj i posaçëm në kuptim të nenit 7, pika “ç”, të ligjit nr. 49/2012. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se mosmarrëveshja nuk kishte natyrë administrative, pasi ligji nr. 10352/2010 “Për artin dhe kulturën” parashikon vetëm disa rregullime organizative për institucionet publike vendore të artit dhe kulturës, ndërsa për marrëdhënien juridike të punës i referohet Kodit të Punës. Kolegji theksoi se një ligj konsiderohet i posaçëm vetëm kur rregullon në mënyrë të detajuar dhe të pavarur nga Kodi i Punës elementët thelbësorë të marrëdhënies së punës, përfshirë rekrutimin, të drejtat dhe detyrimet, përfitimet, masat disiplinore, të drejtën e ankimit dhe mënyrën e zgjidhjes së marrëdhënies së punës. Për këtë arsye, Gjykata e Lartë rregulloi kompetencën lëndore, duke përcaktuar si gjykatë kompetente Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës, prishi vendimin e kësaj gjykate që kishte shpallur moskompetencën lëndore dhe e dërgoi çështjen për vazhdimin e gjykimit në atë gjykatë.
Maksima - Emërimi provizor i punëmarrësit në një pozicion pune pranë një organi publik nuk e ndryshon natyrën e kontratës së punës, kur palët nuk kanë përcaktuar një afat konkret për përfundimin e saj. Në mungesë të një marrëveshjeje të kundërt, marrëdhënia trajtohet si kontratë me afat të pacaktuar, edhe kur punësimi është bërë përkohësisht deri në zhvillimin e procedurave të konkurrimit. Punëmarrësi nuk fiton të drejtë stabiliteti afatgjatë në atë pozicion, por gëzon mbrojtje procedurale dhe pasurore sipas Kodit të Punës.
Fjalë kyçe - marrëdhënie pune, kontratë me afat të pacaktuar, emërim provizor, pozicion i shërbimit civil, afat njoftimi, procedurë e zgjidhjes së kontratës, zgjidhje e menjëhershme e pajustifikuar, dëmshpërblim, Kodi i Punës
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësja ishte punësuar pranë një organi publik, mbi bazën e një kontrate pune të cilësuar si provizore, për nevoja të vazhdimësisë së procedurave të emërimit në atë pozicion sipas legjislacionit për nëpunësin civil. Marrëdhënia e punës u ndërpre me urdhër të titullarit të organit publik, me motivacionin se në atë pozicion ishte emëruar një nëpunës civil nga Departamenti i Administratës Publike. Paditësja kërkoi konstatimin e zgjidhjes së menjëhershme e të pajustifikuar të kontratës së punës, si dhe dëmshpërblimet përkatëse për mosrespektimin e afatit të njoftimit, mosrespektimin e procedurës së zgjidhjes së kontratës, zgjidhjen e menjëhershme e të pajustifikuar, shpërblimin për vjetërsi dhe pagesën e pushimeve vjetore. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë dhe Gjykata Administrative e Apelit Tiranë e rrëzuan padinë, duke vlerësuar se marrëdhënia e punës lidhej me një pozicion të shërbimit civil dhe se paditësja nuk mund të kërkonte dëmshpërblime sipas Kodit të Punës. Kolegji Administrativ vlerësoi se kontrata ishte me afat të pacaktuar, pasi në të nuk ishte përcaktuar një afat konkret kohor për përfundimin e marrëdhënies së punës. Kolegji vlerësoi se fakti që paditësja ishte emëruar përkohësisht deri në zhvillimin e procedurave të konkurrimit nuk e linte atë pa mbrojtjen procedurale dhe pasurore të parashikuar nga Kodi i Punës. Kolegji çmoi se zgjidhja e marrëdhënies së punës ishte bërë me efekt të menjëhershëm, pa respektuar afatin dy mujor të njoftimit dhe pa shkak të justifikuar, ndaj ndryshoi vendimet e gjykatave më të ulëta dhe pranoi pjesërisht padinë. Pala e paditur u detyrua t’i paguajë palës paditëse 8 paga mujore bruto për zgjidhje të menjëhershme e të pajustifikuar, 2 paga mujore bruto për mosrespektim të afatit të njoftimit dhe 2 paga mujore bruto për mosrespektim të procedurës së zgjidhjes së kontratës. Për pjesën tjetër, padia u rrëzua. Sa i përket kërkimit për konstatimin e zgjidhjes së kontratës me urdhrin e organit publik, Kolegji iu referua qëndrimit unifikues të Gjykatës së Lartë dhe theksoi se, edhe kur punëdhënësi është organ publik, zgjidhja e marrëdhënies së punës të rregulluar nga Kodi i Punës nuk përbën akt administrativ që i nënshtrohet kontrollit anulues, por sjell vetëm pasoja pasurore në formën e dëmshpërblimit.
Maksima - Mungesa e zhvillimit të një kontrolli tatimor dhe e njoftimit të raportit të kontrollit nuk sjell në vetvete pavlefshmërinë absolute të njoftimit të vlerësimit, kur administrata tatimore e ka nxjerrë atë mbi bazën e verifikimit të deklaratave tatimore, të dhënave në sistemin informatik dhe informacionit të marrë nga vetë tatimpaguesi.
Fjalë kyçe - njoftim vlerësimi, vlerësim tatimor, pavlefshmëri absolute, deklaratë, faturë e padeklaruar, kontroll tatimor, administratë tatimore
Përmbledhje - Në këtë çështje, shoqëria “X” SHPK kërkoi konstatimin e pavlefshmërisë absolute të njoftimit të vlerësimit të nxjerrë nga Drejtoria Rajonale Tatimore Korçë dhe të vendimit të Drejtorisë së Apelimit Tatimor. Njoftimi i vlerësimit ishte nxjerrë pasi administrata tatimore konstatoi se një faturë e vitit 2012, e lidhur me punime për Komunën Buçimas, nuk ishte deklaruar në librin e shitjeve të shoqërisë. Pas kërkesës për sqarime nga DRT Korçë, përfaqësuesi i shoqërisë pranoi se fatura ishte harruar të deklarohej dhe se ajo nuk ishte likuiduar ende për mungesë fondesh. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Korçë e rrëzoi padinë, duke vlerësuar se njoftimi i vlerësimit ishte nxjerrë nga organi kompetent, brenda tagrave të tij ligjore dhe pas një procedure që i kishte garantuar tatimpaguesit të drejtën për t’u dëgjuar. Gjykata Administrative e Apelit Tiranë konstatoi pavlefshmërinë absolute të akteve, me arsyetimin se administrata tatimore duhej të kishte ndjekur procedurën e kontrollit tatimor dhe t’i kishte njoftuar shoqërisë raport kontrolli për të paraqitur kundërshtime. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se jo çdo shkelje materiale ose procedurale sjell pavlefshmërinë absolute të aktit administrativ. Për të pasur pavlefshmëri absolute, shkelja duhet të jetë flagrante dhe e dukshme, ndërsa të metat që kërkojnë hetim më të thelluar dhe vlerësim të fakteve mund të lidhen vetëm me pavlefshmërinë relative. Në rastin konkret, Kolegji çmoi se administrata tatimore kishte të drejtë të nxirrte vlerësim tatimor kur konstatoi se deklarata tatimore e subjektit ishte e pasaktë. Vlerësimi nuk ishte i lidhur domosdoshmërisht me zhvillimin e një kontrolli tatimor, pasi ligji lejon kryerjen e vlerësimit edhe mbi bazën e deklaratave tatimore, të dhënave në sistem, informacionit të marrë nga tatimpaguesi dhe mënyrave alternative të vlerësimit. Pretendimi i shoqërisë se fatura ishte anuluar, nuk ishte likuiduar ose nuk duhej të prodhonte pasoja juridike, nuk përbënte shkak për pavlefshmëri absolute, për sa kohë vetë shoqëria kishte pranuar mosdeklarimin e saj dhe nuk kishte korrigjuar deklaratën sipas ligjit. Për këto arsye, Kolegji Administrativ prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe la në fuqi vendimin e Gjykatës Administrative të Shkallës së Parë Korçë, që kishte rrëzuar padinë.
\
Maksima - Afati 60-ditor i parashikuar nga ligji i posaçëm për shpronësimet nuk zbatohet ndaj kërkimeve që lidhen me marrjen de facto të pronës, kur organi publik nuk ka përmbushur detyrimin ligjor për kompensim dhe nuk ka dhënë një akt përfundimtar për njohjen ose refuzimin e së drejtës. Në këto raste, gjykata duhet të identifikojë shkakun e vërtetë të padisë nga përmbajtja e saj në tërësi dhe të verifikojë nëse dëmi i pretenduar ka ardhur si pasojë e mosveprimit të organit publik.
Fjalë kyçe - shpronësim de facto, kompensim prone, afat parashkrimi, mosveprim i organit publik, fruta civile
Përmbledhje - Në këtë çështje, pala paditëse X pretendoi se për shkak të ndërtimit të Ujëmbledhësit të Bovillës, familja e tij ishte shpërngulur nga fshati Zall Mëner dhe ishte përfshirë në listën e banorëve që do të përfitonin kompensim. Paditësi pretendoi se ishte kompensuar vetëm me tokë bujqësore, por jo me banesë dhe truall në raport me numrin e frymëve të familjes, ndaj kërkoi kompensimin e munguar dhe shpërblimin e frutave civile. Gjykata Administrative e Shkallës së Parë Tiranë e pranoi pjesërisht padinë, ndërsa Gjykata Administrative e Apelit e ndryshoi vendimin dhe e rrëzoi padinë, me arsyetimin se ishte paraqitur jashtë afatit 60-ditor të parashikuar nga ligji i posaçëm për shpronësimet. Kolegji Administrativ i Gjykatës së Lartë vlerësoi se Gjykata Administrative e Apelit nuk kishte identifikuar drejt shkakun e padisë dhe e kishte kufizuar gabimisht çështjen te afati i ankimit ndaj aktit të shpronësimit. Kolegji theksoi se kërkimi i paditësit nuk varej nga kundërshtimi, shfuqizimi ose pavlefshmëria e VKM, por nga verifikimi nëse atij i ishte shkaktuar dëm si pasojë e mosveprimit të organit publik në përmbushjen e detyrimit ligjor për kompensim. Për këtë arsye, Gjykata e Lartë prishi vendimin e Gjykatës Administrative të Apelit dhe e ktheu çështjen për rigjykim në atë gjykatë, me tjetër trup gjykues.
Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë
Maksima – 1. Kur është pranuar kërkesa për rishikim në rastet e parashikuara në nenin 450, pika 1, shkronjat “d”, “dh” dhe “e” të Kodit të Procedurës Penale, pozita procedurale e kërkuesit në gjykimin e rishikimit është ajo e të pandehurit. 2. Kërkuesi rivendoset në të gjitha të drejtat e tij procedurale, përfshirë edhe të drejtën për të kërkuar gjykim të shkurtuar.
Fjalë kyçe - rishikim i vendimit penal të formës së prerë, pozita procedurale e kërkuesit, gjykim i shkurtuar, rivendosje në të drejta (restitutio in integrum).
Përmbledhje - Në këtë çështje, Gjykata e Lartë mori në shqyrtim, për qëllime të njësimit të praktikës gjyqësore, natyrën juridike të rishikimit penal dhe statusin e kërkuesit kur pranohet rishikimi i një vendimi për shkak të gjykimit në mungesë. Kërkuesi ishte dënuar në mungesë, me një vendim të formës së prerë, me 25 vjet burgim për veprat penale "Vrasje me paramendim" në bashkëpunim dhe "Plagosje e rëndë me dashje" në bashkëpunim. Pas ekstradimit të tij nga Greqia, ai paraqiti kërkesë për rishikim të vendimit pasi ishte gjykuar në mungesë pa dijeninë e tij. Gjykata e Shkallës së Parë për Krime të Rënda e pranoi kërkesën për rishikim dhe dërgoi çështjen për rigjykim. Gjatë rigjykimit, kërkuesi dhe mbrojtësi i tij kërkuan aplikimin e gjykimit të shkurtuar. Kjo kërkesë u rrëzua nga gjykata e shkallës së parë dhe ajo e apelit, me argumentin se neni 403, pika 2 e KPP ndalon procedimin me gjykim të shkurtuar për vepra penale që dënohen me burgim të përjetshëm. Gjykatat arsyetuan se duhej zbatuar ligji procedural në fuqi në kohën e rigjykimit dhe se kërkuesi gëzonte vetëm statusin e "të dënuarit". Kolegji Penal identifikoi se në praktikën gjyqësore kishte qëndrime të ndryshme lidhur me statusin e kërkuesit pas pranimit të rishikimit dhe mundësinë e tij për të zgjedhur gjykimin e shkurtuar. KPGJL vendosi të zhvillojë praktikën gjyqësore duke përcaktuar dy rregulla thelbësore: Së pari, kur rishikimi pranohet bazuar në mungesën e dijenisë për procesin (neni 450, shkronjat “d”, “dh” dhe “e”), kërkuesi e humb statusin e "të dënuarit" dhe i rikthehet statusi i "të pandehurit". Së dyti, duke u bazuar në parimin evropian të restitutio in integrum dhe në jurisprudencën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Kolegji arsyetoi se rikthimi në statusin e të pandehurit pasjell rivendosjen e plotë të të gjitha të drejtave procedurale. Kjo përfshin shprehimisht të drejtën për të kërkuar gjykim të shkurtuar. Kolegji vlerësoi se ndalimi i gjykimit të shkurtuar në këtë fazë do ta bënte rihapjen e gjykimit vetëm pjesërisht restauruese dhe do të cenonte mundësinë e të pandehurit për të zgjedhur strategjinë e tij mbrojtëse, një e drejtë që ai do ta kishte pasur nëse procesi fillestar do të zhvillohej rregullisht. Për shkak të zbatimit të gabuar të ligjit procedural nga gjykatat e faktit, Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Shkodër dhe Gjykatës së Shkallës së Parë për Krime të Rënda, duke e dërguar çështjen për rigjykim pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Lezhë, me tjetër trup gjykues.
Maksima – 1.Të ardhurat e përftuara nga një dëmshpërblim gjyqësor, të cilat transferohen vullnetarisht përmes sistemit bankar brenda rrethit familjar për qëllime solidariteti, përbëjnë një fakt juridik të vërtetuar që i jep atyre statusin e plotë të burimit të ligjshëm, duke rrëzuar çdo dyshim për prejardhje kriminale. 2. Procedimi pasuror sipas akti normativ nr. 1/2020 është autonom nga procedimi penal i themelit, si i tillë ai bazohet në rregullat e procedurës civile për vlerësimin e provave dhe barrën e provës. 3. Zbatimi i masave ekstreme si konfiskimi i banesës nuk mund të bëhet automatikisht pa kaluar testin kushtetues të proporcionalitetit, i cili kërkon një ekuilibër të drejtë mes interesit publik për goditjen e krimit dhe të drejtës themelore të individit, duke marrë në konsideratë justifikimin e provuar të aseteve.
Fjalë kyçe – dëmshpërblim gjyqësor, transfertë bankare, konfiskim pasurie, procedim autonom, burim i ligjshëm i të ardhurave, parimi i proporcionalitetit.
Përmbledhje - Në këtë çështje, Prokuroria e Posaçme kërkoi konfiskimin e tri pasurive të paluajtshme në pronësi të shtetasit X (subjekt i Aktit Normativ, i dënuar për krime të rënda) dhe vëllezërve të tij, Y dhe Z (persona të tretë) me pretendimin se këto pasuri nuk justifikoheshin me burime të ligjshme. Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë e pranoi pjesërisht kërkesën duke vendosur konfiskimin e dy pasurive (të X dhe Y) pasi analiza financiare tregoi balancë negative, por refuzoi konfiskimin e pasurisë së Z, pasi u vërtetua se kjo pasuri ishte financuar nga një transfertë bankare prej 205,243 eurosh, e cila rridhte nga një vendim i një gjykate italiane si dëmshpërblim për vdekjen aksidentale të vëllait të tyre. Gjykata e Posaçme e Apelit e ndryshoi vendimin, duke urdhëruar konfiskimin e të tria pasurive, përfshirë atë të Z, me arsyetimin se dëmshpërblimi i gjykatës italiane i takonte ligjërisht vetëm të vesë dhe vajzës së të ndjerit, prandaj ky fond nuk mund të konsiderohej burim i ligjshëm, pavarësisht se paratë kishin kaluar në llogarinë e Z. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë e prishi vendimin e apelit dhe la në fuqi atë të shkallës së parë. Kolegji arsyetoi se interpretimi i apelit ishte i gabuar. KPGJL theksoi se e veja e të ndjerit, me vullnet të plotë dhe mirëkuptim familjar, ia kishte kaluar këto fonde familjes H. (përmes llogarisë së Z) për të ndërtuar banesa në kujtim të vëllait të tyre. Ky transaksion u krye përmes rrugëve zyrtare bankare, të cilat kryejnë verifikime rigoroze (sipas ligjeve kundër pastrimit të parave), duke vërtetuar kështu ligjshmërinë dhe origjinën e pastër të parave.
III. Vendimi nr. 00-2025-1948 (302), datë 16.12.2025 i Kolegjit Penal
Maksima – 1. E drejta për t'u asistuar nga një mbrojtës në procesin penal përbën një garanci thelbësore të procesit të rregullt ligjor. 2. Zhvillimi i gjykimit në mungesë, pa praninë e një avokati (të zgjedhur apo të caktuar kryesisht), cenon vlefshmërinë e procesit dhe e bën vendimin të panjohshëm në rendin juridik shqiptar. 3. Në procedurën e njohjes së një vendimi penal të huaj, gjykata shqiptare vlerëson pajtueshmërinë e procedimit dhe të vendimit me parimet kushtetuese dhe konventore që përbëjnë rendin procedural shqiptar, dhe jo përputhshmërinë e tyre me legjislacionin procedural të shtetit të origjinës. 4. Mungesa e njoftimit efektiv të akuzës dhe e garantimit të së drejtës së mbrojtjes gjatë një procedimi penal in absentia përbën një cenim themelor të procesit të rregullt ligjor, i cili përjashton njohjen dhe ekzekutimin e vendimit penal të huaj.
Fjalët kyçe - njohja e vendimit penal të huaj, e drejta thelbësore e mbrojtjes, gjykimi në mungesë, parimet e procesit të rregullt ligjor, neni 6 KEDNJ, pajtueshmëria me rendin juridik vendas
Pëërmbledhje - Në këtë çështje gjyqësore shqyrtohet kërkesa e organit të prokurorisë për njohjen e një vendimi penal të formës së prerë të dhënë nga autoritetet e huaja, me të cilin një shtetas shqiptar ishte dënuar me burgim të përjetshëm për veprën penale të “Trafikimit dhe kultivimit të lëndëve narkotike’’. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Elbasan vendosi rrëzimin e kërkesës së prokurorisë për njohjen e vendimit. Ajo arsyetoi se i dënuari ishte gjykuar në shtetin e huaj në mungesë, pa iu garantuar të drejtat elementare të mbrojtjes (përfaqësimi nga një mbrojtës i zgjedhur apo i caktuar kryesisht), kusht ky që ndalon njohjen e vendimit sipas pikës 1, gërma c të nenit 514 të Kodit të Procedurës Penale. Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm e ndryshoi vendimin e shkallës së parë, pranoi kërkesën dhe bëri konvertimin e dënimit në 20 vjet burgim sipas Kodit Penal Shqiptar. Kjo gjykatë argumentoi se njoftimi i të pandehurit ishte kryer përmes afishimit (referuar Kodit të Procedurës Penale grek) dhe se mungesa e një avokati nuk e bënte procesin të parregullt, pasi ligji procedurial grek nuk e përcaktonte caktimin e një avokati kryesisht si detyrim për gjykimet në mungesë. Apeli vlerësoi se Konventa dypalëshe për ndihmë gjyqësore kishte prioritet dhe nuk përmbante kufizime të kësaj natyre. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë rrëzoi qëndrimin e gjykatës së apelit dhe vendosi lënien në fuqi të vendimit të shkallës së parë, duke refuzuar përfundimisht njohjen e vendimit. Kolegji argumentoi se objekti i këtij shqyrtimi nuk është legjitimiteti i procesit sipas ligjeve të Greqisë, por vlerësimi nëse ky vendim asimilohet dhe përputhet me rendin juridik shqiptar. Sipas Kolegjit, zhvillimi i një procesi gjyqësor pa njoftim efektiv dhe pa praninë e mbrojtjes përbën një cenim flagrant të parimeve të sanksionuara në Nenin 31 të Kushtetutës dhe Nenin 6 të KEDNJ. Kjo situatë përbën një ometim ligjor që kompromenton gjenezën e procedimit penal, duke aktivizuar kushtin ndalues absolut të nenit 514/1/c të KPP, pavarësisht nëse ligji i shtetit të origjinës e toleron këtë praktikë.
Maksima – 1. Parimi i taksativitetit të mjeteve të ankimit, i cili garanton siguri juridike, nuk mund të interpretohet në mënyrë aq rigoroze dhe formaliste sa të pengojë kontrollin gjyqësor dhe aksesin efektiv në drejtësi, kur pretendohet cenimi i drejtpërdrejtë dhe i vazhdueshëm i të drejtave themelore kushtetuese, siç është privatësia dhe konfidencialiteti i informacionit. 2. Kthimi fizik i një pajisjeje kompjuterike ose celulari nuk e shuan interesin e ligjshëm dhe aktual të subjektit për të kundërshtuar mbajtjen dhe përdorimin e kopjeve të të dhënave elektronike të përftuara prej tyre, kur mbajtja e këtyre të dhënave përbën një ndërhyrje joproporcionale në sferën e tij personale dhe profesionale.
Fjalët kyçe - e drejta e ankimit, akses në drejtësi, parimi i taksativitetit, të dhëna kompjuterike ose elektronike, të dhëna personale, privatësi, proporcionalitet, burime gazetareske.
Përmbledhje - Në këtë çështje, objekt shqyrtimi është refuzimi nga ana e gjykatave të faktit për të marrë në shqyrtim ankimin e gazetarit X, i cili kërkonte asgjësimin e të dhënave elektronike të përftuara nga telefonat e tij celularë të sekuestruar nga Prokuroria e Posaçme (SPAK). Gjatë një hetimi paraprak për nxjerrje të akteve sekrete, SPAK sekuestroi pajisjet kompjuterike dhe telefonat e ankuesit. Më vonë, Gjykata Kushtetuese (me vendimin nr. 21/2025) e shpalli antikushtetues vendimin që lejonte sekuestrimin e të dhënave nga banesa dhe zyra, duke theksuar shkeljen e proporcionalitetit dhe cenimin e konfidencialitetit të burimeve gazetareske, si dhe urdhëroi asgjësimin e të dhënave kompjuterike përkatëse. Duke u mbështetur në frymën dhe arsyetimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese, ankuesi i kërkoi SPAK të asgjësonte edhe të dhënat e kopjuara nga telefonat e tij celularë. SPAK e refuzoi kërkesën me arsyetimin se telefonat (si sende fizike) i ishin kthyer dhe se vendimi kushtetues nuk përfshinte specifikisht atë episod sekuestrimi. Ankuesi iu drejtua Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë, e cila e rrëzoi ankimin në themel. Më pas, Gjykata e Posaçme e Apelit vendosi mospranimin e ankimit, duke arsyetuar formalisht sipas nenit 420/1, shkronja b të KPP, se ligji (Neni 110 i KPP) nuk parashikon të drejtë apelimi ndaj përgjigjeve të prokurorit për memoriet/kërkesat e palëve dhe theksoi se instituti i kthimit të sendeve ishte ezauruar me kthimin fizik të telefonave. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë prishi vendimin e gjykatës së apelit dhe e dërgoi çështjen për rishqyrtim me arsyetimin se apeli bëri një lexim tepër formalist të ligjit. KPGJL theksoi se thelbi i kërkimit nuk ishte kthimi i sendit fizik (telefonit), por mbrojtja e të drejtave thelbësore (privatësia dhe burimet gazetareske) dhe ruajtja të dhënave personale, në dritën e një vendimi kushtetues të dhënë pikërisht për të njëjtin individ. Gjykata e Lartë vendosi se parimi i taksativitetit të mjeteve të ankimit nuk mund të shërbejë si mburojë për të bllokuar aksesin në drejtësi kur ngrihen pretendime serioze për cenim të të drejtave themelore kushtetuese. Rrjedhimisht, KPGJL vendosi dërgimin e çështjes për rishqyrtim në Gjykatën e Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar.
Maksima – 1. Në procedimet pasurore parandaluese, gjykata nuk mund të zëvendësojë njohuritë e specializuara shkencore dhe kontabël të një eksperti me përllogaritjet e veta deduktive, pa caktuar një ekspert të ri dhe pa i nënshtruar këto gjetje debatit kontradiktor. 2.Ndonëse mendimi i ekspertit nuk është i detyrueshëm, gjykata që e refuzon atë ka detyrimin absolut procedural të argumentojë shkencërisht dhe faktikisht pasaktësitë e tij, anashkalimi i këtij detyrimi cenon rëndë parimin e barazisë së armëve. 3.Masat parandaluese pasurore sipas Akt Normativ nr. 1, datë 31.01.2020 udhëhiqen nga parimet e procedurës civile (in rem), ku legjitimimi dhe barra e provës për justifikimin e pasurisë zgjidhen përmes instrumenteve civile të provueshmërisë.
Fjalë kyçe - masat parandaluese pasurore, konfiskim i pasurisë, ekspertim kontabël, parimi i kontradiktoritetit dhe barazisë së armëve
Përmbledhje - Në këtë çështje, Prokuroria e Posaçme (SPAK) kërkoi konfiskimin e disa aseteve pasurore në pronësi të një shtetasi i cili rezulton i dënuar në Britaninë e Madhe për trafik narkotikësh, si dhe të personave të lidhur dhe të tretëve (familjarëve të tij). Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë vendosi heqjen e masës së sekuestros dhe rrëzimin e kërkesës për konfiskim për të gjitha pasuritë. Kjo gjykatë u mbështet në një akt-ekspertimi kontabël të kryer gjatë gjykimit, i cili arriti në konkluzionin se subjekti, familjarët e tij dhe personat e tretë kishin një bilanc pozitiv financiar dhe i justifikonin pasuritë e tyre me burime të ligjshme të ardhurash. Pas ankimit të Prokurorisë, Gjykata e Posaçme e Apelit e ndryshoi vendimin, duke urdhëruar konfiskimin e disa prej pasurive kryesore. Gjykata e Posaçme e Apelit e rrëzoi mendimin e ekspertes kontabël, duke konsideruar disa veprime civile (si kontrata dhurimi apo prishje të kontratave të porosisë) si fiktive për mbulimin e pasurive. Gjykata e apelit kreu vetë llogaritje të reja financiare në seancë, pa praninë e ekspertes dhe pa urdhëruar një akt të ri ekspertimi. Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë shqyrtoi rekursin e palëve dhe vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Posaçme të Apelit dhe lënien në fuqi të vendimit të shkallës së parë, i cili vendosi lirimin e pasurive nga konfiskimi. Kolegji arsyetoi se gjykata e apelit kishte kryer shkelje të rënda të rregullave të Kodit të Procedurës Civile (nenet 224/a dhe 224/b). Sipas KPGJL, gjykata e apelit mori përsipër atribute të një disipline shkencore duke bërë vetë llogaritje komplekse financiare pa caktuar një ekspert të ri dhe pa i dhënë mundësi palëve t'i kundërshtonin ato në një debat kontradiktor. Kjo solli cenimin e barazisë së armëve dhe procesit të rregullt ligjor.
Maksima – 1. Interpretim strikt formal i normave procedurale nuk duhet të çojë në bllokimin e funksionimit të gjykatës ose në pavlefshmëri automatike, nëse nuk provohet cenim real i parimeve themelore si gjykata e caktuar me ligj; pandërmjetësia; menjëhershmëria; kontradiktoriteti; barazia e armëve. Parimi i funksionalitetit shërben si një balancë mes rregullave procedurale dhe efektivitetit të drejtësisë, duke shmangur formalizmin e tepruar. 2. Qëllimi i parimit të pandryshueshmërisë është që gjyqtari/trupi gjykues (momokratik apo kolegj) vendimmarrës të jetë ai që ka marrë dhe pranuar provat gjatë shqyrtimit gjyqësor. Në respektim të parimit të pandryshueshmërisë, gjyqtari që merr vendimin përfundimtar duhet të jetë i njëjti që ka vendosur pranimin e provës. Ndërsa ratio e parimit të menjëhershmërisë qëndron në faktin që gjyqtari/trupi gjykues vendimmarrës të ketë perceptim të drejtpërdrejtë të provës deklarative në momentin e formimit të saj, në mënyrë që të kapë të gjitha tiparet shprehëse, përfshirë ato joverbale, të prodhuara nga metoda dialektike e pyetjeve dhe kundërpyetjeve gjatë shqyrtimit gjyqësor.
Fjalë kyçe - parimi i pandryshueshmërisë së gjyqtarit/trupi gjykues, parimi menjëhershmërisë, perceptim i drejtpërdrejtë, prova deklarative në momentin e formimit të saj.
Përmbledhje - Në këtë procedim penal, Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë shqyrtoi rekurset e paraqitura nga Prokuroria e Posaçme (SPAK) si dhe nga të pandehurit A.Ç., F.Ç., O.L., E.B., K.D. dhe E.C., të cilët akuzoheshin për vrasjen e shtetasve G.B. dhe N.B. në vitin 2012, krime këto të kualifikuara si ‘‘Vrasje në rrethana të tjera cilësuese’‘ e kryer në kuadër të ‘‘Grupit të strukturuar kriminal” dhe mbajtjes pa leje të armëve luftarake. Gjykata e shkallës së parë dhe ajo e apelit i kishin dënuar porositësit dhe ekzekutorin kryesor me burgim të përjetshëm, ndërsa ndihmësit me 25 vjet burgim. Një element qendror i këtij procesi ishte përdorimi i dëshmisë së të pandehurit E.B., i cili ishte ekzekutor bashkëpunues por mori statusin e ‘‘bashkëpunëtorit të drejtësisë”. Falë rrëfimit të tij u arrit zbardhja e roleve të anëtarëve të tjerë të grupit kriminal. Si Prokuroria e Posaçme ashtu edhe mbrojtja e E.B., pretenduan në Gjykatën e Lartë se dënimi i tij me 15 vjet burgim ishte i lartë dhe kërkuan ulje të dënimit, duke u bazuar në nenin 52/a, pika 3 të Kodit Penal. Kolegji Penal theksoi se kufiri i uljes sipas nenit 52/a nuk mund të aplikohet mekanikisht kur vepra rrezikon ‘‘jo më pak se 25 vjet ose burgim të përjetshëm”. Në këtë rast, ulja e dënimit nga burgimi i përjetshëm në 15 vjet ishte bërë në zbatim të drejtë të diskrecionit të gjykatës sipas nenit 37/a të Kodit Penal.
Gjatë shqyrtimit të rekurseve nga të pandehurit e tjerë, një prej pikave kyçe të mbrojtjes ishte pretendimi për pavlefshmëri absolute të gjykimit në shkallë të parë, duke u mbështetur në një shkelje procedurale lidhur me kompozimin e trupës gjyqësore. Konkretisht, gjyqtarja relatore ishte zëvendësuar përkohësisht për shkaqe shëndetësore nga një gjyqtar tjetër dhe më pas ishte rikthyer para dhënies së vendimit përfundimtar. Kolegji Penal arsyetoi se zëvendësimi kishte ndodhur në fazën kur shqyrtimi gjyqësor (debatimi i provave) ishte mbyllur dhe në seancat me trupën zëvendësuese nuk ishte kryer asnjë veprimtari thelbësore provuese, por vetëm administrim konkluzionesh dhe masa procedurale teknike. Kolegji Penal konstatoi se kjo anomali nuk cenonte parimin e pandërmjetësisë dhe nuk përbënte cenim real të së drejtës për proces të rregullt ligjor, duke vendosur lënien në fuqi të vendimit.
VI. Vendimi nr. 00-2026-378 (59), datë 26.03.2026 i Kolegjit Penal
Maksima - Përgjegjësia që buron nga ushtrimi i një funksioni drejtues apo administrativ nuk mjafton apriori për të gjeneruar përgjegjësi penale, për sa kohë që nuk provohet se i pandehuri ka kryer veprime apo mosveprime konkrete me dijeni dhe vullnet (pra me dashje direkte), të drejtuara për cenimin e interesit publik dhe/ose për shkaktimin e pasojës në kuptim të nenit 248 të Kodit Penal.
Fjalë kyçe - përgjegjësi penale, funksion drejtues, shkelje administrative, shpërdorim i detyrës, dashje e drejtpërdrejtë, ndërtim i paligjshëm
Përmbledhje - Në këtë çështje, Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë mori në shqyrtim rekurset e paraqitura nga disa të pandehur, të cilët ishin dënuar nga Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Durrës përkatësisht për veprat penale ‘’shpërdorim i detyrës’’ dhe “ndërtim i paligjshëm’’. Çështja filloi nga procedurat e legalizimit të një objekti shumëkatësh në Durrës. Zyrtarët akuzoheshin se kishin lëshuar një leje legalizimi për një godinë të deklaruar si 10 kate mbi tokë, ndërkohë që objekti në fakt rezultonte të ishte 9 kate. Gjithashtu, shtetasi D.M. akuzohej se kishte kryer ndërhyrje dhe ndërtime pa leje shtesë në këtë objekt. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës vendosi pafajësi për rekursuesit. Ajo arsyetoi se zyrtarët kishin vepruar konform kuadrit administrativ e nënligjor të kohës, i cili lejonte procedura alternative të verifikimit të gjendjes bazuar në akt-ekspertiza, duke përjashtuar kështu elementin thelbësor të dashjes. Për shtetasin D.M., gjykata theksoi se kishte dyshime nëse bëhej fjalë për një ndërtim të ri apo thjesht punime rikonstruksioni sipas një leje të dhënë nga bashkia. Gjykata e apelit e ndryshoi vendimin, duke i shpallur fajtorë të pandehurit. Gjykata vlerësoi se zyrtarët publikë nuk kishin kryer verifikimin e detyrueshëm në terren dhe miratuan dokumentacionin e paplotë, gjë që i solli subjektit ndërtues një përfitim të padrejtë material dhe dëmtoi rëndë interesat shtetërore. Subjekti ndërtues D.M. u dënua me burgim për ndërtim të paligjshëm, pasi u provua se kishte kryer punime voluminoze jashtë kufijve të lejes për rikonstruksion. Kolegji vendosi mospranimin e rekursit për ndërtuesin, duke lënë në fuqi vendimin e apelit që e dënonte për ndërtim të paligjshëm. Kolegji arsyetoi se një pjesë e shkaqeeve të ngritura në rekurs kishin të bënin me çmuarjen e provave dhe konstatimeve faktike të bëra nga gjykata e apelit, pretendime këto që dalin jashtë juridiksionit ligjor të Gjykatës së Lartë. Në lidhje me zyrtarët publikë Kolegji prishi vendimin e gjykatës së apelit dhe la në fuqi pafajësinë e dhënë nga shkalla e parë duke theksuar se mangësitë e konstatuara në procedurën e nxjerrjes së aktit administrativ, ndonëse mund të përbëjnë shkelje disiplinore, nuk provojnë dashjen direkte të zyrtarëve për të shkelur ligjin dhe cenuar interesin publik. Nënshkrimi i dokumenteve teknike pa kryerjen e një verifikimi fizik në terren, nuk mjafton për t'i kaluar këto veprime në sferën e përgjegjësisë penale.
Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë
Maksima – 1. Në rastet e dëmeve të shkaktuara nga aksidentet rrugore masa e detyrimit mund të përcaktohet paraprakisht në rrugë administrative pranë kompanive të sigurimit ose në mënyrë definitive vetëm me një vendim gjyqësor. 2. Deklarimet nga pala kreditore lidhur me dëmshpërblimin nuk përbëjnë heqje dorë nga e drejta e padisë, pasi një institut i tillë procedural vepron dhe sjell pasoja juridike vetëm kur formësohet si akt vullneti gjatë ecurisë së procesit gjyqësor të çështjes dhe jo para ngritjes së padisë.
Fjalë kyçe – dëm jashtëkontraktor, aksident rrugor, përcaktimi i masës së detyrimit, pranim dëmshpërblimi me marrëveshje, përmbushje detyrimi, heqje dorë nga e drejta e padisë, proces gjyqësor
Përmbledhje – Në këtë çështje trajtohet përgjegjësia për shpërblimin e dëmit jashtëkontraktor të shkaktuar nga aksidenti rrugor i datës 22.07.2010, si pasojë e të cilit ka vdekur shtetasi X. Paditësja, bashkëshorte e të ndjerit, iu drejtua Byrosë Shqiptare të Sigurimeve për dëmshpërblim dhe më datë 31.10.2012 nënshkroi me shoqërinë e sigurimit “Y” sh.a., një kontratë dëmshpërblimi. Në marrëveshje deklarohej se kjo shumë ishte “përfundimtare”, se paditësja hiqte dorë nga çdo pretendim i mëtejshëm dhe se në rast se ajo do të ngrinte një padi në të ardhmen do të paguante një penalitet sa dyfishi i dëmshpërblimit të përfituar. Më pas paditësja kundërshtoi vlefshmërinë e kontratës dhe kërkoi shpërblim shtesë, duke pretenduar se nuk ishte informuar për mënyrën e llogaritjes së dëmshpërblimit, detyrimin dhe se shuma reale e miratuar nga BSSH ishte më e lartë, ndërsa dispozita e penalitetit e parashikuar ne kontrate është e pavlefshme dhe njëanshme. Gjykatat e faktit e rrëzuan padinë, duke vlerësuar se pagesa e pranuar kishte sjellë shuarjen e detyrimit dhe se paditësja kishte hequr dorë vullnetarisht nga pretendimet e tjera. Nga ana tjetër, ato rrëzuan edhe kundërpadinë e BSSH dhe “Y”sh.a për aplikimin e penalitetit duke e konsideruar si klauzolë të pavlefshme. KCGJL mbajti një qëndrim të ndryshëm dhe theksoi se pranimi i një shume dëmshpërblimi nuk pengon palën paditëse të ushtrojë të drejtën e saj për të kërkuar në të ardhmen shpërblimin e plotë të dëmit të shkaktuar sipas ligjit. Deklarimet nga pala kreditore nuk përbëjnë heqje dorë nga e drejta e padisë, pasi një institut i tillë procedural vepron dhe sjell pasoja juridike vetëm kur formësohet si akt vullneti gjatë ecurisë së procesit gjyqësor të çështjes dhe jo para ngritjes së padisë. Shuarja e detyrimit sipas KC ndodh kur debitori realizon në favor të kreditorit të gjithë detyrimin sipas përmbajtjes së tij, detyrim që është i përcaktuar dhe i njohur për të dyja palët ose është objektivisht i përcaktueshëm. Në këtë rast masa e detyrimit është e panjohur dhe vlera e tij mund të përcaktohet paraprakisht në rrugën administrative të shqyrtimit të kërkesave për dëmshpërblim pranë kompanive të sigurimit ose në mënyrë definitive vetëm me një vendim gjyqësor. Për këto arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Tiranë dhe dërgimin e çështjes për rigjykim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima – Mungesa e një akti formal shpronësimi mund të zëvendësohet me prova historike të pronësisë në kohën e reformës agrare nëse dokumentet arkivore, në mungesë të akteve të tjera, përbëjnë prova të plota për pronësinë historike dhe janë të verifikuara dhe të lidhura me pasurinë në fjalë.
Fjalë kyçe – akt formal shpronësimi, prova historike të pronësisë, dokumentet arkivore pronësie njohje pronësie, arsyetim vendimi
Përmbledhje – Në këtë çështje paditëset, trashëgimtare të ish-pronarit, kërkuan njohjen e pronësisë mbi pasuritë që pretendohet se janë marrë nga shteti gjatë reformës agrare. Duke qenë se KKKP e refuzoi kërkesën për njohjen e pronësisë si të pambështetur në ligj, ato iu drejtuan gjykatës duke paraqitur dokumente arkivore që pasqyronin regjistrimet e pronësisë së vitit 1941, dhe argumentuar se mungesa e një akti formal shpronësimi nuk përjashton faktin historik të kalimit të pronave private në pronësi shtetërore. Gjykata e Rrethit Fier dhe Gjykata e Apelit Vlorë rrëzuan padinë, duke vlerësuar se mungonin dokumente që provonin shpronësimin, konfiskimin ose shtetëzimin e pronës, si dhe dokumentacioni hartografik që lidhte pronën me pasurinë e pretenduar. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë konstatoi se, megjithëse gjykatat e faktit kishin arsyetuar drejt lidhur me natyrën juridike të vendimit të KKKP në përputhje me praktikën gjyqësore dhe vendimin e Gjykatës Kushtetuese nr. 27/2009 dhe nr. 43/2011, gjykata e apelit ka lënë në fuqi vendimin e gjykatës së rrethit me të njëjtin arsyetim pa bërë një analizë të natyrës juridike të dokumenteve arkivore, nëse ato përmbushin kriteret e ligjit 9235, datë 29/2004, “Për kthimin dhe kompensimin e pronës”, i ndryshuar, nëse plotësojnë standardin e “akteve me vlerë provuese” dhe nëse mungesa e një akti formal shpronësimi duhet zëvendësuar me prova historike të kohës së reformës agrare. Kolegji vëren se dokumentet arkivore, në mungesë të akteve të tjera, përbëjnë prova të plota për pronësinë historike, nëse janë të verifikuara dhe të lidhura me pasurinë në fjalë. Për këtë arsye, Kolegji vlerësoi se vendimi i Gjykatës së Apelit ishte në kundërshtim me kërkesat e nenit 310 të KPC në kuptim të të qenit një vendim i arsyetuar. Për këtë arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Vlorë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima – Në fazën e dytë të pjesëtimit të pasurisë në bashkëpronësi, si pjesë përbërëse e të njëjtit proces gjyqësor, përbërja e trupit gjykues duhet të jetë e njëjtë në numrin e gjyqtarëve në fazën e parë të pjesëtimit. Procedimi i gjykatës për marrjen e miratimit të palëve për ndryshimin e trupit gjykues përbën shkelje procedurale të një prej elementeve të procesit të rregullt ligjor, “gjykatës së caktuar me ligj”, sipas nenit 42 të Kushtetutës dhe nenit 6 të KEDNJ.
Fjalë kyçe – pjesëtim pasurie, përbërje e trupit gjykues, faza e dytë e pjesëtimit të pasurisë, shkelje procedurale, gjykatë e caktuar me ligj, neni 6 KEDNJ
Përmbledhje – Në këtë çështje paditësi i është drejtuar Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Shkodër për pjesëtimin gjyqësor të një pasurie të paluajtshme në bashkëpronësi me palën e paditur. Në fazën e parë të pjesëtimit, gjykimi në shkallë të parë është zhvilluar nga një trup gjykues i përbërë prej tre gjyqtarësh. Vendimi i kësaj faze ka marrë formë të prerë pasi janë ezauruar të gjitha shkallët e gjykimit. Në fazën e dytë të gjykimit, shqyrtimi në shkallë të parë është zhvilluar nga një trup gjykues i përbërë nga një gjyqtar i vetëm, pasi palët në seancë përgatitore kanë dhënë pëlqimin për vijimin e procesit gjyqësor me trup gjykues me një gjyqtar. Në vijim, kundër vendimit të Gjykatës së Apelit Shkodër, pala e paditur ka paraqitur rekurs, nëpërmjet të cilit ka kërkuar prishjen e këtij vendimi si dhe të vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Shkodër, dërgimin e çështjes për rishqyrtim në gjykatën e shkallës së parë me tjetër trup gjykues me tre gjyqtarë si dhe pranimin e ankimit ndaj vendimit datë 26.10.2016 të Gjykatës së Apelit Shkodër për mospranimin e kërkesës së palës së paditur për përjashtimin e anëtarit të trupit gjykues. Për sa më sipër, Kolegji vlerëson se pavarësisht se vendimi i fazës së parë merr formë të prerë, faza e dytë nuk përbën një gjykim të ri, por pjesë përbërëse të të njëjtit proces gjyqësor. Në këto kushte, gjykata e shkallës së parë nuk duhej të procedonte me marrjen e pëlqimit të palëve për ndryshimin e përbërjes së trupit gjykues, por duhej të vijonte gjykimin me trup gjykues të përbërë nga tre gjyqtarë. Kolegji vlerëson se ky përfundim arrihet edhe nga interpretimi sistematik i paragrafit të dytë të nenit 370 të KPC, sipas të cilit, formimi i gabuar i trupit gjykues përbën një nga shkeljet thelbësore për garantimin e një procesi të rregullt ligjor, si dhe është shkelje e rëndë procedurale, e cila, ngrihet kryesisht nga gjykata, në çdo shkallë apo fazë të gjykimit, pavarësisht faktit nëse pretendohet ky fakt nga palët ndërgjyqëse ose jo. Në të njëjtën linjë, Gjykata Kushtetuese ka vlerësuar se një nga elementet e procesit të rregullt ligjor, sipas nenit 42 të Kushtetutës dhe nenit 6 të KEDNJ, është edhe shqyrtimi i çështjes nga një “gjykatë e caktuar me ligj”. Si rrjedhojë, KCGJL, në kushtet kur konstatohet shkelje që i bën të pavlefshme aktet procedurale në të dy shkallët e gjykimit, vendosi prishjen e të dy vendimeve dhe dërgimin e çështjes pranë Gjykatës të Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Shkodër.
Maksima – 1. Një kontratë në dobi të personit të tretë, sipas nenit 694 të Kodit Civil, krijon vetëm të drejta për personin e tretë dhe nuk mund t'i imponojë atij detyrime, përfshirë detyrime pasurore, pa pëlqimin e tij të drejtpërdrejtë. 2. Dokumenti që materializon pëlqimin e pacientit ose të familjarit të tij për trajtim mjekësor privat përbën, në thelb, shprehje të pëlqimit të informuar dhe jo domosdoshmërisht një kontratë civile që krijon detyrime pasurore.. 3. Në detyrimet monetare, fitimi i munguar nuk identifikohet automatikisht me vonesën dhe neni 486 i Kodit Civil mund të zbatohet vetëm në mënyrë përjashtimore kur kreditori provon një dëm real shtesë, i cili nuk mbulohet nga kamatëvonesat dhe ka lidhje shkakësore të drejtpërdrejtë me vonesën.
Fjalë kyçe – shërbim mjekësor, kontratë në dobi të të tretit, detyrime pasurore, pëlqim i drejtpërdrejtë, pëlqim i pacientit, pëlqim i familjarit, informim i pacientit, kontratë atipike, fitim i munguar, dëm real shtesë, kamatëvonesë
Përmbledhje – Në këtë çështje rezulton se paditësi, mjek ortoped-traumatolog, i ka ofruar shërbim mjekësor privat pacientes X, sipas marrëveshjes së nënshkruar nga vajza e saj. Pas ofrimit të shërbimit, paditësi ka lëshuar faturë tatimore në vlerën 225.000 lekë, e cila përfshin shërbimin mjekësor dhe transportin. Të paditurit kanë refuzuar pagesën, duke pretenduar se nuk ekziston një kontratë e vlefshme shërbimi, nuk janë përcaktuar çmimet dhe llojet e shërbimeve, shërbimi është ofruar falas për shkak të njohjes dhe fatura tatimore është lëshuar në mënyrë të njëanshme.Gjykata e Rrethit Gjyqësor Fier e ka cilësuar këtë marrëveshjen si kontratë atipike shërbimi, duke pranuar se nënshkrimi i vajzës së pacientes ishte i vlefshëm, në kuptim të “familjarit” sipas Kodit të Etikës Mjekësore. Gjykata ka disponuar pranimin e pjesshëm të padisë, duke detyruar të paditurën të ndjerën X të paguajë vlerën prej 110.000 lekë, pasi zbriti shpenzimet e transportit dhe ka rrëzuar pretendimet për fitim të munguar, kamatëvonesa dhe shpenzime të tjera. Gjykata e Apelit Vlorë ndryshoi vendimin e shkallës së parë, duke pranuar ekzistencën e një kontrate në dobi të një të treti sipas nenit 694 të KC dhe detyroi trashëgimtarët të paguajnë vlerën prej 110.000 lekë, fitimin e munguar në masën 17.02% dhe kamatëvonesa mbi të njëjtën shumë. KCGJL, në analizë të vendimit të Gjykatës së Apelit Vlorë, konstaton se kjo e fundit ka bërë një cilësim të pasaktë të shkresës/marrëveshjes duke e kualifikuar atë si kontratë civile në dobi të të tretit. Sipas parashikimeve te nenit 694 KC, thelbi i kësaj kontrate qëndron në faktin se personi i tretë fiton vetëm të drejta, por ai nuk mund të ngarkohet me detyrime pa pëlqimin e tij të drejtpërdrejtë. Gjithashtu, mungesa e elementëve thelbësorë të kontratës nuk përjashton mundësinë që marrëveshja të vlerësohet si kontratë atipike, kur nga përmbajtja e saj rezulton ekzistenca e një marrëdhënieje juridike ndërmjet palëve.. Kolegji evidenton gjithashtu se konstatimi i gjykatës së apelit lidhur me fitimin e munguar është i pabazuar në ligj, pasi fitimi i munguar nuk identifikohet automatikisht me vonesën. Në rastin e një detyrimi monetar të përmbushur me vonesë, neni 486 i Kodit Civil mund të zbatohet vetëm në mënyrë përjashtimore, kur kreditori provon një dëm real shtesë, i cili nuk mbulohet nga kamatëvonesat dhe ka lidhje shkakësore të drejtpërdrejtë me vonesën. Përfundimisht, gjykata e apelit ka bërë një kualifikim juridik të gabuar të shkresës së datës 24.2.2013, i cili ka ndikuar drejtpërdrejt në përfundimet mbi përgjegjësinë civile. Për këtë arsye KCGJL vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Vlorë dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, me tjetër trup gjykues.
Maksima – 1. Elementët e të drejtës së pronësisë si sipërfaqja, kufijtë, vendndodhja, të pasqyruara në dokumentat origjinalë të pronësisë konsiderohen si bazë përcaktuese dhe ato duhet të zbatohen në mënyrë të qënësishme për identifikimin e pasurisë, pa mbivlerësuar asnjërin prej tyre. 2. Vendimi për “vërtetim fakti” nuk krijon të drejta pronësie dhe as është i aftë për të ndryshuar ato elementë identifikues të të drejtës së pronësisë, që qartazi rezultojnë të pasqyruara në dokumentet e vjetër.
Fjalë kyçe – njohje pronësie, mospërputhje e sipërfaqes së pronës, vërtetim fakti, dokumenta origjinale të pronës.
Përmbledhje – Në këtë çështje, paditësi, si trashëgimtar ligjor i subjektit të shpronësuar X, ka kërkuar njohjen dhe kthimin e pronësisë mbi një sipërfaqe prej 63.300 m² tokë kullotë në fshatin Sinanaj, Tepelenë. Kërkesa e tij u mbyll administrativisht nga Zyra Rajonale e Komisionit të Kthimit dhe Kompensimit të Pronave Gjirokastër, ndërsa ankimi i mëvonshëm pranë AKKP u nxor jashtë juridiksionit për shkak të ndryshimeve ligjore. Gjykatat e faktit pranuan padinë, duke njohur të drejtën e pronësisë mbi sipërfaqen e pretenduar, duke iu referuar dokumentacionit të vitit 1946 dhe një vendimi gjyqësor për vërtetim fakti të vitit 1998. Kolegji Civil konstatoi se ekzistonte një mospërputhje e konsiderueshme midis sipërfaqes së pasqyruar në dokumentet e origjinës (34.873 m²) dhe asaj të njohur nga gjykatat (63.300 m²). Sipas tij, gjykatat nuk kishin zbatuar drejt dispozitat e ligjit nr. 9235/2004, pasi vendimi për vërtetim fakti ka natyrë deklarative dhe nuk mund të krijojë, ndryshojë apo zëvendësojë dokumentet ligjore që provojnë të drejtën e pronësisë, por vetëm të shërbejë si provë plotësuese. Kolegji vlerësoi se elementët identifikues të pronësisë, si sipërfaqja, kufijtë dhe vendndodhja, duhet të përcaktohen kryesisht mbi bazën e dokumenteve të origjinës. Për këtë arsye, ai vendosi prishjen e vendimit të Gjykatës së Apelit Gjirokastër dhe dërgimin e çështjes për rigjykim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë, me tjetër trup gjykues, duke kërkuar një rivlerësim të plotë të provave dhe të vlerës provuese të vendimit për vërtetim fakti në raport me dokumentacionin e pronësisë.
Maksima – Në rastet e kërkimit të pezullimit të ekzekutimit të vendimit, rreziku i ardhjes së një dëmi të rëndë dhe të pariparueshëm ndaj kërkuesit duhet të jetë real, konkret dhe i provuar dhe jo i supozuar apo hipotetik. Vetëm pretendimi për vështirësi ekonomike, i pambështetur në prova, nuk përbën shkak të mjaftueshëm për pezullimin e ekzekutimit të një vendimi gjyqësor të formës së prerë.
Fjalë kyçe – pezullim i ekzekutimit të vendimit, dëm i rëndë dhe i pariparueshëm, dëm real, dëm i provuar, kundërshtim i veprimeve juridike
Përmbledhje – Në rastin konkret, paditësja X, bashkëshorte e të paditurit Y, kundërshtoi një sërë veprimesh juridike që lidhen me dy apartamente të porositura nga Y gjatë martesës me kontratë sipërmarrjeje, për të cilat ky i fundit i transferoi të drejta palëve të treta. Gjykata e shkallës së parë e pranoi pjesërisht padinë, konstatoi pavlefshmërinë e kontratave objekt shqyrtimi dhe urdhëroi lirimin dhe dorëzimin e apartamentit nga L.P. Ky vendim u la në fuqi nga Gjykata e Apelit e Juridiksionit të Përgjithshëm. Pas paraqitjes së rekursit në Gjykatën e Lartë, një nga palët e paditura kërkoi pezullimin e ekzekutimit të vendimit të formës së prerë, duke pretenduar se zbatimi i tij do t’i sillte pasoja të dëmshme. KCGJL vlerësoi se pezullimi i ekzekutimit përbën një mjet përjashtimor procedural, i cili mund të pranohet vetëm në rast se provohet ekzistenca e një dëmi të rëndë dhe të pariparueshëm, real dhe jo hipotetik. Në analizën e tij, Kolegji theksoi se pretendimet për vështirësi ekonomike, të pambështetura me prova konkrete, nuk përbëjnë shkak të mjaftueshëm për pezullimin e ekzekutimit të një vendimi gjyqësor. Gjithashtu, Kolegji vlerësoi se në këtë fazë procedurale nuk mund të bëhet një vlerësim paraprak mbi ecurinë e rekursit, pasi ligji nuk parashikon që gjykata të paragjykojë pranimin ose rrëzimin e tij gjatë shqyrtimit të kërkesës për pezullim. Për këto arsye, Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë vendosi rrëzimin e kërkesës për pezullimin e ekzekutimit të vendimit të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë, të lënë në fuqi nga Gjykata e Apelit e Juridiksionit të Përgjithshëm.
Maksima – Padia për veçimin e pjesës takuese të debitorit bashkëpronar, e parashikuar nga neni 578 i KPC, ka natyrë të ngjashme me gjykimin për pjesëtimin e sendit në bashkëpronësi dhe zhvillohet sipas rregullave që përcaktojnë pjesëtimin gjyqësor. Kur bashkësia ligjore ka mbaruar për shkak të zgjidhjes së martesës, pasuria e fituar gjatë martesës konsiderohet në bashkëpronësi me pjesë ideale ndërmjet ish-bashkëshortëve dhe pjesa takuese e debitorit mund t’i nënshtrohet veçimit për efekt të ekzekutimit të detyrueshëm.
Fjalë kyçe – veçimi i pjesës takuese, debitor bashkëpronar, ekzekutimi i detyrueshëm, bashkësia ligjore bashkëshortore, pjesëtim gjyqësor, pjesë ideale.
Përmbledhje – Në këtë çështje, përmbaruesi gjyqësor paraqiti padi me objekt veçimin e pjesës takuese të debitorit bashkëpronar mbi një apartament në bashkëpronësi me ish-bashkëshorten e tij, me qëllim vijimin e procedurave të ekzekutimit të detyrueshëm për shlyerjen e një detyrimi monetar. Gjykata e shkallës së parë dhe gjykata e apelit pranuan padinë, duke përcaktuar se debitori zotëronte 1/2 pjesë ideale të pasurisë objekt ekzekutimi. Kolegji Civil vlerësoi se padia e parashikuar nga neni 578 i KPC përbën një mjet procedural që i mundëson kreditorit ekzekutimin mbi pjesën e debitorit në pasurinë e përbashkët dhe se gjykimi i kësaj padie është i krahasueshëm, për nga natyra dhe pasojat juridike, me gjykimin për pjesëtimin e sendit në bashkëpronësi. Për këtë arsye, në shqyrtimin e saj zbatohen rregullat procedurale dhe materiale që rregullojnë pjesëtimin e pasurisë në bashkëpronësi. Në analizën e marrëdhënies juridike ndërmjet palëve, pasuria objekt gjykimi ishte fituar gjatë martesës, por në momentin e kërkimit për veçimin e pjesës takuese martesa kishte përfunduar me vendim gjyqësor të formës së prerë. Kolegji vlerësoi se vendimi i gjykatave te faktit, në pjesën që përjashton ½ e pjesës takuese të ish-bashkëshortes jodebitore, synon të mbrojë të drejtën e pronësisë së një subjekti që nuk ka cilësinë e debitorit. Fakti që martesa është zgjidhur, por pasuria e përbashkët nuk është pjesëtuar, do të thotë se pasuria vijon të jetë në bashkëpronësi dhe secili ish-bashkëshort ka një pjesë ideale prej ½. Për rrjedhojë, pjesa e bashkëshortit debitor përbën objekt të ligjshëm të ekzekutimit. Në këtë kontekst, veçimi i pjesës së ish-bashkëshortit debitor nuk cenon vendimin që ka përjashtuar pjesën e ish-bashkëshortes jo-debitore nga shitja, nuk synon shitjen e pjesës së saj, por ka si qëllim individualizimin e pjesës së debitorit/dorëzanësit, si parakusht procedural për realizimin e ekzekutimit mbi të. Për rrjedhojë, pretendimet e rekursit lidhur me pamundësinë e veçimit të pjesës takuese dhe me cenimin e të drejtave të bashkëshortes tjetër u vlerësuan të pabazuara. Pasi shqyrtoi shkaqet e rekursit, Kolegji Civil çmoi se vendimi i gjykatës së apelit ishte në përputhje me ligjin dhe vendosi lënien në fuqi të tij.
Maksima – Procedura e falimentimit të shoqërisë nuk mund të përdoret për të penguar shqyrtimin e padive që kanë për objekt të drejta reale mbi pasuri të caktuara, kur padia i kundrejtohet jo vetëm debitorit, shoqërisë që ka hyrë në procedurë falimentimi, por edhe palës tjetër që ka fituar të drejta mbi të njëjtin send objekt kontrate.
Fjalë kyçe – procedurë e falimentimit të shoqërisë, të drejta reale pasurore, kontratë sipërmarrje, lirim e dorëzim sendi, ndërgjyqësi
Përmbledhje – Në këtë çështje, paditësi pretendoi se është pronar i një apartamenti, sipas kontratës së porosisë datë 10.06.2011, lidhur me të paditurin “V” sh.p.k., për të cilin ai ka likuiduar tërësisht çmimin. I padituri ka lidhur një kontratë tjetër me të paditurit e tjerë, të cilëve edhe ua ka dorëzuar apartamentin në fjalë. Për këtë arsye, paditësi ka kërkuar pavlefshmërinë absolute të kontratës së sipërmarrjes datë 03.07.2013 dhe lirimin dhe dorëzimin e sendit. Gjatë gjykimit në shkallë të parë, meqë shoqëria kishte hyrë në procedurë falimentimi, administratorja e falimentimit i ka kërkuar gjykatës që të pezullohet gjykimi deri sa të marrë në dorëzim masën e falimentimit, kërkesë e cila është pranuar. Gjykata e Apelit Tiranë, ka vendosur ta lërë në fuqi vendimin. KCGJL vlerëson se vendimi i pezullimit të ekzekutimit është marrë në kundërshtim me kushtet e pezullimit të gjykimit në interpretim të nenit 71/2 të ligjit nr.8901/2002. Gjykatat e faktit e kanë interpretuar në mënyrë të ngushtë këtë dispozitë duke vlerësuar se pala paditëse nuk ka cilësinë e kreditorit të siguruar, duke vlerësuar se kjo dispozitë që ndalon pezullimin e gjykimit të padisë së ngritur nga një palë kreditore është e zbatueshme për paditë e detyrimit vetëm kur e drejta e pretenduar nga kreditori është e siguruar nëpërmjet një pasurie të debitorit.Në këtë rast padia nuk i kundrejtohet vetëm debitorit, por edhe palës tjetër të paditur e cila po ashtu del se ka fituar të drejta mbi sendin. Një ndërgjyqësi e tillë përbën një rrethanë që evidenton se kjo padi nuk është nga ato që mund të pezullohet deri në përcaktimin e masës së falimentit, pasi e drejta e pretenduar nga pala paditëse nuk do të mund të realizohej në asnjë rast nëpërmjet veprimeve të ndërmarra nga administratorja e falimentit. Në praktikën e Gjykatës së Lartë është pranuar se procedura e falimentimit nuk mund të përdoret për të penguar shqyrtimin e padive që kanë për objekt të drejta reale mbi pasuri të caktuara. Për sa më sipër, Kolegji Civil arriti në përfundimin se pezullimi i gjykimit është vendosur në kundërshtim me ligjin dhe në interpretim të gabuar të neneve 71 dhe 73 të ligjit për falimentimin, prandaj vendosi prishjen e vendimeve të gjykatave më të ulëta dhe urdhëroi vazhdimin e gjykimit në Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë.
Maksima – Regjimi juridik i pjesëve të përbashkëta të ndërtesës nuk mund të shmanget me marrëveshje kontraktore ndërmjet vetëm disa prej subjekteve të interesuara, kur natyra e sendit dhe ligji e vendosin atë në shërbim të të gjithë bashkëpronarëve. Gjykata ka detyrimin të disponojë mbi të drejtat e bashkëpronësisë të ndërtimit në proces legalizimi, në raport me kërkimin e pjesës takuese të kreditorit sipas kontratës së sipërmarrjes.
Fjalë kyçe – regjimi juridik i pjesëve të përbashkëta të ndërtesës, e drejta e bashkëpronësisë, ndërtim në proces legalizimi, pjesë takuese, kontratë sipërmarrje.
Përmbledhje – Në këtë çështje, ndërmjet paditësit, në cilësinë e pronarit të truallit dhe të paditurve, në cilësinë e investitorëve, janë lidhur kontrata sipërmarrjeje me anë të të cilave paditësi ka vënë në dispozicion truallin me sipërfaqe 1012 m², ndërsa pala e paditur ka marrë përsipër të realizojë ndërtimin dhe t’i dorëzojë paditësit pjesën takuese. Rezulton se paditësi ka përmbushur detyrimin e tij kontraktor, ndërsa pala e paditur nuk ka përmbushur në afat detyrimin për dorëzimin e pjesës takuese. Në këto kushte, me të drejtë gjykatat e faktit kanë zbatuar nenin 690 të KC, sipas të cilit kontrata e lidhur rregullisht ka forcën e ligjit për palët, si dhe nenin 476 i po këtij Kodi, që i njeh kreditorit të drejtën të kërkojë ekzekutimin në natyrë të detyrimit dhe shpërblimin e dëmit që rrjedh nga vonesa. Në përgjigje të rekursit, KCGJL ka vlerësuar të drejta dhe të bazuara në ligj konkluzionet e gjykatave të faktit për detyrimin e palës së paditur për dorëzimin e pjesës takuese të përcaktuar në kontratë, detyrimin për pagimin e qirasë së papaguar për periudhën e parashikuar kontraktualisht, si detyrimin për qiranë e papaguar dhe vlerën e përdorimit të sendit për shkak të vonesës në dorëzim. Po ashtu të drejta ka konsideruar dhe disponimet e gjykatave të faktit për rrëzimin e kërkimeve të paditësit, lidhur me 1/3 e sipërfaqes së tarracës, me arsyetimin se sipas nenit 209/a të Kodit Civil, tarraca përbën pjesë të bashkëpronësisë së detyrueshme. Regjimi juridik i pjesëve të përbashkëta të ndërtesës nuk mund të shmanget me marrëveshje kontraktore ndërmjet vetëm disa prej subjekteve të interesuara, kur natyra e sendit dhe ligji e vendosin atë në shërbim të të gjithë bashkëpronarëve. Megjithatë, KCGJL vlerësoi se vendimi i Gjykatës së Apelit Tiranë paraqitet i cënueshëm për pjesën që lidhet me sipërfaqet shtesë të ndërtuara përtej projektit të miratuar dhe që rezultojnë në proces legalizimi. Për këtë arsye, KCGJL vendosi të prishë vetëm për këtë pjesë dhe çështja u dërgua për rigjykim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë me tjetër trup gjykues.
2. Jurisprudencë e GJEDNJ kundër Shqipërisë
Maksima - Kur mungesa e burimeve financiare të ligjshme rezulton vetëm nga mënyra e pasqyrimit të kursimeve në deklaratat pasurore dhe jo nga ekzistenca e pasurive të pajustifikuara apo deklarimeve të rreme, masa e shkarkimit mund të jetë joproporcionale në kuptim të nenit 8 të Konventës.
Fjalë kyçe - vetting, rivlerësim kalimtar, shkarkim nga detyra, prokuror, vlerësim i pasurisë, deklarim pasurie, kursime monetare, proporcionalitet, nenit 8 KEDNJ, jetë private, masa disiplinore, burime të ligjshme financiare.
Përmbledhje - Çështja ka të bëjë me me shkarkimin nga detyra të një prokurori në kuadër të procesit të rivlerësimit kalimtar, bazuar vetëm në gjetjet negative mbi kriterin e pasurisë. KPA konstatoi mungesë burimesh të ligjshme financiare për disa shpenzime familjare dhe kursime të deklaruara gjatë viteve 2011 dhe 2013, duke mos pranuar shpjegimin e aplikantit se kursimet e deklaruara ishin përdorur për shlyerjen e një huaje familjare. GJEDNJ vlerësoi se ndërhyrja në jetën private të kërkuesit kishte bazë ligjore dhe synonte qëllime legjitime, por nuk ishte proporcionale. Gjykata evidentoi se mungesa financiare e konstatuar nuk lidhej me pasuri të fshehura, deklarime të rreme apo burime të paligjshme, por me mënyrën se si ishin reflektuar kursimet në deklaratat periodike. Gjykata vuri në dukje se KPA ishte mbështetur kryesisht në një interpretim formalist të deklarimeve pasurore dhe se nuk kishte prova të tjera që të tregonin mungesën reale të burimeve financiare. Po ashtu, GJEDNJ konsideroi të rëndësishëm faktin që bashkëshortja e kërkuesit, e cila ishte përballur me të njëjtën situatë financiare familjare, ishte konfirmuar në detyrë. Në këto rrethana, gjykata arriti në përfundimin se shkarkimi i kërkuesit ishte joproporcional dhe konstatoi shkelje të nenit 8 të Konventës. Gjykata theksoi gjithashtu se rihapja e procedurave të vettingut do të përbënte masën më të përshtatshme individuale për ekzekutimin e vendimit.
II. Kadana kundër Shqipërisë, kërkesa nr. 50295/20, vendim i datës 23.06.2026
Maksima - Mosshqyrtimi efektiv nga organet kombëtare i pretendimeve serioze mbi ligjshmërinë e emërimit të një gjyqtari përbën shkelje të nenit 6 § 1 të Konventës lidhur me të drejtën për një gjykatë të krijuar me ligj.
Fjalë kyçe - Vetting, gjykatë e krijuar me ligj, nenit 6 § 1 i KEDNJ, Kolegji i Posaçëm i Apelimit, përjashtim gjyqtari, ligjshmëria e emërimit, standardi Ástráðsson, proces i rregullt ligjor, e drejtë për gjykatë të pavarur
Përmbledhje - Çështja ka të bëjë me shkarkimin nga detyra të një gjyqtari në kuadër të procesit të rivlerësimit kalimtar. Gjatë shqyrtimit të ankimit të tij në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit, kërkuesi kërkoi përjashtimin e njërit prej anëtarëve të trupit gjykues, duke pretenduar se ai nuk përmbushte kriteret ligjore për ushtrimin e funksionit të gjyqtarit të KPA, për shkak të një shkarkimi të mëparshëm disiplinor dhe mungesës së përvojës së kërkuar profesionale. Kërkesa u rrëzua dhe KPA vendosi shkarkimin e tij nga detyra. Më vonë, i njëjti gjyqtar u dënua penalisht për falsifikim dokumentesh dhe u largua nga funksioni. Duke iu referuar jurisprudencës së saj në çështjen Besnik Cani kundër Shqipërisë, GJEDNJ konstatoi se pretendimet e kërkuesit mbi ligjshmërinë e emërimit të gjyqtarit ishin serioze dhe se autoritetet kombëtare nuk kishin ofruar një shqyrtim efektiv të tyre. Gjykata arriti në përfundimin se pjesëmarrja e këtij gjyqtari në trupin gjykues cenonte të drejtën e kërkuesit për t’u gjykuar nga një “gjykatë e krijuar me ligj”, duke konstatuar shkelje të nenit 6 § 1 të Konventës. Gjykata theksoi gjithashtu se rihapja e procedurave të vettingut do të përbënte masën më të përshtatshme individuale për ekzekutimin e vendimit.
III. Elezi kundër Shqipërisë, kërkesa nr. 17141/21, vendim i datës 23.06.2026
Maksima - Mospërputhjet financiare të kufizuara ose të izoluara, veçanërisht kur ato përbëjnë vetëm një përqindje të vogël të të ardhurave të ligjshme të subjektit ose bazohen në përllogaritje financiare të pasigurta, nuk janë të mjaftueshme në vetvete, për të justifikuar vendosjen e masës disiplinore më të rëndë, atë të shkarkimit nga detyra.
Fjalë kyçe - Vetting, rivlerësim kalimtar, shkarkim nga detyra, prokuror, analizë financiare, proporcionalitet, deficit financiar, pasuri të ligjshme, neni 8 KEDNJ, jetë private, vlerësim i pasurisë.
Përmbledhje - Çështja ka të bëjë me shkarkimin nga detyra të një prokurori për shkak të problemeve të konstatuara në kriterin e pasurisë. Komisioni i Pavarur i Kualifikimit dhe më pas Kolegji i Posaçëm i Apelimit arritën në përfundimin se kërkuesi nuk kishte justifikuar me burime të ligjshme disa shpenzime dhe kursime familjare gjatë periudhës 2003–2016. Megjithatë, KPA nuk konstatoi probleme lidhur me deklarimin ose burimin e ligjshëm të pasurive kryesore të familjes dhe as mangësi në kriteret e figurës dhe profesionalizmit. GJEDNJ vlerësoi se deficiti financiar i konstatuar ishte relativisht i kufizuar dhe lidhej kryesisht me katër vite të periudhës së analizuar. Gjykata evidentoi se mungesa më e madhe financiare për vitin 2007 mbështetej në përllogaritje të diskutueshme të shpenzimeve të jetesës dhe të udhëtimeve, për të cilat KPA nuk kishte dhënë shpjegime të mjaftueshme. Po ashtu, analiza financiare tregonte se në tërësi familja kishte rezultuar me teprica të konsiderueshme financiare gjatë periudhës së rivlerësimit. Në mungesë të problematikave lidhur me origjinën e pasurive apo me kriteret e tjera të rivlerësimit, Gjykata arriti në përfundimin se masa e shkarkimit ishte joproporcionale në raport me qëllimet legjitime të procesit të vettingut dhe konstatoi shkelje të nenit 8 të Konventës. Gjykata theksoi gjithashtu se rihapja e procedurave të vettingut do të përbënte masën më të përshtatshme individuale për ekzekutimin e vendimit
3. Njohje e praktikës së huaj
Maksima|-1.Marrja e shtetësisë së një shteti përfaqëson një akt thellësisht diskrecional të sovranitetit të një vendi, i cili kushtëzohet nga prova e një sjelljeje pa të metë dhe asimilimit të plotë të vlerave kushtetuese. Integrimi i thjeshtë ekonomik dhe social, përfshirë punësimin e qëndrueshëm, përbën vetëm një minimum të domosdoshëm për qëndrimin e rregullt dhe asnjëherë një meritë të veçantë. 2.Ekzistenca e dënimeve penale për vepra që cenojnë drejtpërdrejt dinjitetin e personit, siç është dhuna apo keqtrajtimi brenda familjes, përbën një tregues thelbësor të mungesës së besueshmërisë qytetare dhe justifikon refuzimin e natyralizimit, pavarësisht se mbi individin mund të ketë vepruar më pas një rehabilitim penal.
Fjalët kyçe - shtetësi, keqtrajtim në familje, akt diskrecional, integrim social, dënim penal, natyralizim
Përmbledhja- Në këtë çështje trajtohet kërkesa e paditësit për anulimin e një dekreti të Ministrisë së Brendshme (palës së paditur), i cili kishte refuzuar dhënien e shtetësisë italiane pas një aplikimi të bërë në vitin 2018. Pala e paditur e kishte mbështetur refuzimin në faktin se paditësi zotëronte precedentë penal, specifikisht një dënim të formës së prerë të vitit 2017 për keqtrajtim të familjarëve në prani të të miturve dhe për lëndime personale. Paditësi e kundërshtoi aktin duke argumentuar se administrata kishte keqvlerësuar integrimin e tij real në shoqëri dhe nuk kishte marrë parasysh faktin që ai ishte rehabilituar ligjërisht për veprat e kryera. Tribunali Administrative i Rajonit te Lazio vendosi në radhë të parë ta shpallë padinë të papranueshme për shkaqe rreptësisht formale, meqenëse prokura e posaçme e paraqitur nga paditësi ishte tërësisht e përgjithshme dhe e pavlefshme në lidhje me kushtet e kërkuara nga Kodi i Procedimit Administrativ, pasi nuk përcaktonte gjykatën dhe aktin e ankimuar. Përtej mangësive formale, arsyetimi theksoi se refuzimi i dhënë nga pala e paditur ishte tërësisht i bazuar. Tribunali Administrative i Rajonit te Lazio argumentoi se veprat penale si keqtrajtimi në familje dëshmojnë qartazi rrezikshmëri dhe mospërputhje radikale me vlerat thelbësore të bashkëjetesës civile. Fakti që paditësi ka një punë të qëndrueshme dhe nuk është i rrezikshëm aktualisht përbën vetëm kushtin normal për lejen e qëndrimit, por jo një garanci për t'u bërë shtetas. Fitimi i shtetësisë presupozon eliminimin e çdo hije dyshimi mbi besueshmërinë e personit. Për më tepër, rehabilitimi penal i pretenduar nuk e anulon vlerësimin thelbësor e negativ administrativ për veprat e kryera në kohën kur po shqyrtohej dosja. Si pasojë, Tribunali Adminitrative i Rajonit te Lazios e shpalli padinë si të papranueshme.
Maksima - Vlefshmëria formale e një akti autentik varet nga respektimi i kërkesave ligjore dhe kompetenca e zyrtarit publik. Pavlefshmëria absolute e një dokumenti noterial që vërteton kalimin e pronësisë me parashkrim fitues nuk mund të dekretohet si pasojë e thjeshtë e faktit se përmbajtja e tij nuk arrin të provojë plotësisht elementet thelbësore të posedimit të pretenduar.
Fjalë kyçe - parashkrimi fitues,vlefshmëri formale, akti noterial i njohjes publike, anullueshmëria e aktit, fuqia provuese, posedimi i qetë dhe i pandërprerë
Përmbledhje - Në këtë çështje trajtohet kërkesa e paditëses për njohjen e pronësisë mbi një parcelë toke, dëbimin e të paditurve dhe heqjen e një rrethimi, duke u mbështetur në një akt noterial të njohjes publike të parashkrimit fitues të datës 17 shtator 2015. Të paditurit paraqitën kundërpadi duke kërkuar anullimin e këtij akti noterial dhe duke pretenduar vetë pronësinë mbi këtë parcelë. Gjykata e apelit kishte vendosur të anullonte aktin noterial të paditëses. Ky vendim mbështetej në faktin se deklaratat e dëshmitarëve në akt binin në kundërshtim me konstatimet e një eksperti topograf të vitit 2013, të cilat tregonin se posedimi nuk ishte i qetë dhe i pandërprerë, pasi toka pretendohej njëkohësisht edhe nga palë të tjera. Për këtë arsye, Gjykata e Apelit konkludoi se akti ishte i pavlefshëm. Kolegji i Tretë Civil i Gjykatës së Kasacionit e prishi këtë vendim specifik të Gjykatës së Apelit. Në arsyetimin e tij, Kolegji theksoi se një akt autentik konsiderohet i tillë kur hartohet nga zyrtari publik kompetent dhe me solemnitetet e kërkuara nga ligji. Bazuar në këtë parim, u argumentua se anullueshmëria juridike e një akti noterial të parashkrimit fitues nuk mund të rezultojë nga mungesa e fuqisë së tij provuese në lidhje me faktin e posedimit. Fakti që përmbajtja e aktit mund të kontestohej ose të mos përbënte provë të plotë për posedimin e qetë dhe pa ekuivoke të paditëses, nuk përfaqëson një shkak ligjor për ta shpallur atë dokument formalisht nul. Përmes këtij interpretimi u konstatua se gjykata më e ulët kishte zbatuar gabim dispozitat ligjore, pasi kishte ngatërruar fuqinë provuese në themel të provës me vlefshmërinë formale të vetë aktit noterial.
Maksima - Ndërhyrja e njëanshme e një bashkëpronari për ruajtjen e sendit të përbashkët gjeneron të drejtën e rimbursimit vetëm kur veprimi është absolutisht urgjent për të shmangur një dëm të mundshëm, duke përjashtuar çdo situatë ku ekziston koha e mjaftueshme për të paralajmëruar pjesëmarrësit e tjerë. Nevoja për të ndërhyrë në një pronë të përbashkët, madje edhe e shoqëruar me inercinë e bashkëpronarëve të tjerë apo mungesën e një vendimmarrjeje të asamblesë, nuk përbën një gjendje urgjence nëse planifikimi dhe ekzekutimi i saj shtrihen në një interval kohor që mundëson thirrjen e një asambleje apo aktivizimin e mjeteve të tjera ligjore.
Fjalë kyçe- bashkëpronësi në ndërtesa, rimbursim i shpenzimeve, kushti i urgjencës, pjesë të përbashkëta, parandalimi i dëmit
Përmbledhje- Në këtë çështje u trajtua mosmarrëveshja mbi rimbursimin e shpenzimeve të kryera nga pala paditëse fillestare (një institucion bankar) për rikonstruksionin e çatisë dhe portikut të një ndërtese historike në bashkëpronësi. Banka kreu punimet për shkak të dëmtimeve strukturore dhe rrezikut të shembjes, duke kërkuar më pas nga bashkëpronarët e tjerë pagesën e pjesës së tyre takuese. Pala tjetër e kundërshtoi këtë kërkesë, duke argumentuar mungesën e kushtit të urgjencës së punimeve. Pas betejave ligjore në shkallët e para, gjykata e apelit i njohu të drejtën e rimbursimit bankës, me argumentin se rreziku përbënte urgjencë, pavarësisht kohës së gjatë teknike që u desh për marrjen e miratimeve dhe pavarësisht sjelljes penguese të bashkëpronarëve të tjerë. Gjykata e Kasacionit vendosi ta prishë këtë vendim, duke bërë një interpretim strikt të kushtit të urgjencës për ndërhyrjet në sendet e përbashkëta. Arsyetimi i gjykatës theksoi se e drejta për rimbursim lind vetëm nëse vepra duhet të kryhet pa asnjë vonesë për të shmangur dëmin, dhe pa pasur absolutisht asnjë mundësi për të njoftuar në kohë bashkëpronarët e tjerë apo administratorin. Gjykata e Kasacionit vlerësoi se banka e kishte planifikuar punën për vite me radhë, duke mbajtur takime dhe duke dërguar njoftime zyrtare nga viti 1987 deri në vitin 1995. Rrjedhimisht, fakti që të paditurit ishin pasivë ose pengues nuk e justifikonte urgjencën e ndërhyrjes, pasi kishte pasur kohë të mjaftueshme për të aktivizuar mjetet ligjore për menaxhimin e sendit të përbashkët. Për këto arsye, Gjykata e Kasacionit prishi vendimin e apelit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Peruxhias.
IV. Boumama Jamal, vendimi nr. 18389/2026 nga Gjykata Italiane e Kasacionit.
Maksima - Në gjykimin në dhomë këshillimi të apelit kundër një vendimi të dhënë pas një gjykimi të shkurtuar, kërkesa për seancë me pjesëmarrje nga ana e mbrojtësit nuk mjafton për të urdhëruar shoqërimin e të pandehurit, i cili mbahet i ndaluar për një shkak tjetër. Është e domosdoshme që ky i fundit të shprehë personalisht vullnetin e tij për t'u paraqitur, duke kërkuar në mënyrë specifike që të shoqërohet në seancë. Kodi Procedural vendos një barrë të mirëfilltë mbi të pandehurin e burgosur për të komunikuar në kohë vullnetin e tij, në mënyrë që të mundësohet shoqërimi i tij fizik nga institucioni.
Fjalë kyçe- gjykim i shkurtuar, dhomë këshillimi, e drejta e pjesëmarrjes, shoqërimi i të pandehurit, shprehja e vullnetit
Përmbledhje - Në këtë çështje, Gjykata e Kasacionit shqyrtoi rekursin e të pandehurit kundër vendimit të Gjykatës së Apelit në Firence, e cila kishte lënë në fuqi dënimin e tij për veprat penale të tentativës së grabitjes (së tërthortë) dhe kundërshtimit të punonjësit të shtetit. I pandehuri pretendoi shkelje të ligjit procedural, pasi nuk ishte shoqëruar në seancën e dhomës së këshillimit në apel, duke pretenduar se i kishte shprehur mbrojtësit të tij dëshirën për të marrë pjesë në proces. Kolegji Penal e rrëzoi këtë pretendim dhe e cilësoi rekursin të pabazuar. Arsyetimi i Kolegjit theksoi se, bazuar në rregullat e reja të procedimit të shkurtuar, shqyrtimi në apel zhvillohet si rregull në dhomë këshillimi. Kolegji argumentoi se kërkesa e thjeshtë e avokatit mbrojtës për një seancë me prani fizike nuk krijon automatikisht detyrimin për shoqërimin e një të pandehuri të ndaluar për një shkak tjetër. Legjislacioni vendos një barrë specifike mbi vetë personin e ndaluar, i cili duhet të komunikojë personalisht, shprehimisht dhe në kohë dëshirën e tij për t'u shoqëruar. Në këtë rast konkret, nga shqyrtimi i akteve rezultoi se i pandehuri nuk e kishte shprehur asnjëherë këtë vullnet në mënyrë të vlefshme, ndërsa avokati i tij u mjaftua në seancë vetëm me paraqitjen e procesverbalit të një arrestimi. Rrjedhimisht, mosurdhërimi i shoqërimit të tij ishte plotësisht i ligjshëm dhe rekursuesi u detyrua të paguajë shpenzimet procedurale.
Maksima- Aplikimi i masave shtrënguese me karakter pasuror me qëllim konfiskimin dikton domosdoshmërinë e arsyetimit të rrezikut të tjetërsimit të pasurisë, duke mos u mjaftuar vetëm me plotësimin e kushteve ligjore të dyshimit mbi veprën penale. Detyrimi normativ për zbatimin e një mase kufizuese ndaj aseteve nuk e përjashton nevojën thelbësore për të justifikuar rrezikun e vonesës, në përputhje strikte me parimet e proporcionalitetit dhe prezumimit të pafajësisë. Ndërhyrjet në të drejtat pasurore kërkojnë vazhdimisht ekuilibrin mes interesit parandalues dhe mbrojtjes së lirive kushtetuese, duke i bërë të pavlefshme aktet që janë të zhveshura nga motivimi i nevojës konkrete për t'u zbatuar.
Fjalët kyçe- sekuestro parandaluese, rreziku në vonesë, periculum in mora, arsyetimi i masës parimi i proporcionalitetit, prezumimi i pafajësisë
Përmbledhja- Në këtë çështje trajtohet rekursi i prokurorisë për të prishur një vendim të Gjykatës së Rishikimit, e cila kishte shfuqizuar masën e sekuestros parandaluese ndaj disa shumave monetare të një personi nën hetim. Këto shuma dyshohej se përbënin përfitim nga veprat penale të korrupsionit dhe mashtrimit të rënduar. Gjykata e Rishikimit e anuloi sekuestron me argumentin se urdhri fillestar nuk kishte asnjë arsyetim lidhur me rrezikun e tjetërsimit apo humbjes së pasurisë (periculum in mora) gjatë kohës së zhvillimit të procesit. Prokuroria e kundërshtoi këtë shfuqizim, duke pretenduar se për veprat kundër administratës publike sekuestroja është e detyrueshme nga ligji dhe mjafton vetëm plotësimi i kushtit të dyshimit për veprën penale, pa qenë e nevojshme të arsyetohet rreziku i tjetërsimit. Gjykata e Kasacionit (Kolegji Penal) e rrëzoi pretendimin e Prokurorisë, duke lënë në fuqi anulimin e sekuestros. Arsyetimi i Kolegjit theksoi se asnjë masë shtrënguese pasurore nuk mund të anashkalojë detyrimin thelbësor për arsyetimin e rrezikut në vonesë, pavarësisht nëse ligji e parasheh sekuestron si të detyrueshme. Kolegji argumentoi se një qasje e kundërt do të cenonte rëndë të drejtat themelore të pronës dhe iniciativës së lirë, të cilat gëzojnë mbrojtje maksimale. Kolegji theksoi se zbatimi i sekuestros pa vlerësuar rrezikun e vërtetë shkel parimin e proporcionalitetit dhe prezumimin e pafajësisë, pasi e kthen masën parandaluese në një ndëshkim të mirëfilltë përpara një vendimi përfundimtar. Për rrjedhojë, çdo akt kufizues duhet domosdoshmërisht të justifikojë nevojën dhe rrezikun konkret, veçanërisht për asete me rrezik të lartë tjetërsimi/zhdukjeje siç është paraja, duke e bërë mungesën e këtij arsyetimi një të metë thelbësore që sjell pavlefshmërinë e aktit.
4. Pasqyrimi i aktiviteteve të Gjykatës së lartë
Në datën 15 Maj 2026 Kryetari i Gjykatës së Lartë, z. Sokol Sadushi, mori pjesë në Seminarin Ndërkombëtar të organizuar nga Këshilli i Shtetit të Greqisë, në kuadër të Presidencës Helene të ACA-Europe, i zhvilluar në Rodos, cili u fokusua në dy tematika me rëndësi të veçantë për të drejtën administrative bashkëkohore: modelet e reja të organizimit dhe funksionimit të Administratës Publike, përfshirë delegimin e funksioneve administrative tek subjektet private dhe integrimin e metodologjive të sektorit privat në administrimin publik dhe metodat alternative të zgjidhjes së mosmarrëveshjeve administrative, përmes ndërmjetësimit dhe arbitrazhit. Në veçanti, seminari vuri theksin tek balancimi ndërmjet rritjes së efikasitetit administrativ dhe ruajtjes së parimeve themelore të shtetit të së drejtës dhe mbrojtjes së interesit publik. Gjykata e Lartë e Republikës së Shqipërisë, që prej anëtarësimit të saj në ACA-Europe në vitin 2021, ka luajtur një rol aktiv në veprimtaritë dhe forumet e organizuara nga kjo rrjetë evropiane, duke kontribuar në shkëmbimin e eksperiencave dhe praktikave më të mira mbi çështje që lidhen me organizimin, funksionimin dhe modernizimin e juridiksioneve administrative në Evropë.
Në 25 maj 2026 Kryetari i Gjykatës së Lartë të Republikës së Shqipërisë, Sokol Sadushi mbajti një ligjëratë të hapur në Fakultetin e Drejtësisë të Universitetit të Prishtinës, me temë “Shteti i së drejtës si kulturë publike: përgjegjësia e institucioneve dhe e shoqërisë”. Në fjalën e tij, Kryetari Sadushi theksoi se shteti i së drejtës nuk është vetëm çështje gjykatash, ligjesh, procedurash apo reformash, por një kulturë publike që ndërtohet nga institucionet dhe shoqëria. Ai nënvizoi se drejtësia nuk është pronë e gjykatave, por përgjegjësi e përbashkët që kërkon politikë të vetëpërmbajtur, media të përgjegjshme, shoqëri të pjekur, universitet që kultivon dije dhe një gjyqësor që dëshmon integritet institucional në vendimmarrje. Duke folur për rolin e politikës në raport me shtetin e së drejtës, ai theksoi se demokracia nuk është vetëm garë për pushtet, por edhe kulturë institucionale, aftësi për dialog, respekt për kufijtë kushtetues dhe përgjegjësi për vendimmarrjet që i përkasin interesit publik. Në raport me median, Kryetari i Gjykatës së Lartë theksoi se media e lirë është aleate e shtetit të së drejtës dhe se debati, kritika e analiza publike janë të domosdoshme në një shoqëri demokratike. Në një mesazh drejtuar sistemit të drejtësisë, Kryetari Sadushi theksoi se besimi te drejtësia nuk fitohet me deklarata apo autoritet formal, por ndërtohet çdo ditë përmes vendimeve të arsyetuara, gjuhës së qartë, etikës, integritetit, transparencës, shpejtësisë së arsyeshme dhe vetëpërmbajtjes institucionale. Sipas tij, autoriteti i drejtësisë buron, para së gjithash, nga vendimi i arsyetuar.
Fjala e plotë e Kryetarit të Gjykatës së Lartë gjendet në linkun më poshtë.
Në datën 04 Qershor 2026, gjatë ceremonisë së përmbylljes së Projektit të Binjakëzimit për forcimin e kapaciteteve të Shkollës së Magjistraturës, Kryetari i Gjykatës së Lartë dhe Kryetari i Këshillit Drejtues të Shkollës së Magjistraturës, Sokol Sadushi, vuri theksin te roli vendimtar që ka formimi profesional i magjistratëve në garantimin e një drejtësie cilësore, efikase dhe të besueshme. “Magjistrati i ri nuk hyn në sistem vetëm për të zbatuar norma. Ai hyn në një detyrë ku duhet të dëgjojë, të arsyetojë, të pranojë debatin, të përballet me presionin dhe të mos e zëvendësojë drejtësinë me formalizëm. Në fund, vlera e një projekti nuk matet me raportet që mbyllen sot, por me standardin që mbetet nesër në mënyrën si përzgjedhim, formojmë dhe trajnojmë magjistratët.” Duke vlerësuar mbështetjen e Bashkimit Evropian dhe partnerëve ndërkombëtarë, z. Sadushi theksoi se investimi në përzgjedhjen, formimin dhe zhvillimin profesional të magjistratëve është investim i drejtpërdrejtë në cilësinë e drejtësisë dhe në forcimin e shtetit të së drejtës.
Në datën 12 Qershor 2026 Kryetari i Gjykatës së Lartë Sokol Sadushi, mori pjesë në Konferencën e Rrjetit të Presidentëve të Gjykatave të Larta të Bashkimit Evropian, e zhvilluar në Limassol, Qipro, e cila bëri bashkë presidentët e Gjykatave të Larta të vendeve anëtare të Bashkimit Evropian, si dhe drejtues të gjykatave dhe institucioneve gjyqësore evropiane e ndërkombëtare.
Punimet e konferencës u përqëndruan në dy tema me rëndësi të veçantë: “Shteti i së Drejtës: Sfidat e Shekullit XXI” dhe “Mbrojtja e të Drejtave të Individëve në Hapësirën Digjitale – Ndikimi i Aktit për Shërbimet Digjitale (Digital Services Act)”. Diskutimet u pasuruan nga kontributet e personaliteteve të larta të drejtësisë evropiane dhe ndërkombëtare, përfshirë përfaqësues të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian dhe Gjykatës Supreme të Kanadasë. Pjesëmarrja e Kryetarit Sadushi në këtë forum pasqyron angazhimin e Gjykatës së Lartë të Shqipërisë për të qenë pjesë aktive e dialogut gjyqësor evropian me status vëzhguesi, së bashku me Malin e Zi, Serbinë dhe Ukrainën.
https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/media/konferenca-e-presidenteve-te-gjykatave-te-larta-te-be-se:-sfidat-e-shtetit-te-se-drejtes-ne-epoken-digjitaleNë datat 22-23 Qershor Kryetari i Gjykatës së Lartë të Republikës së Shqipërisë, Sokol Sadushi, mori pjesë në Konferencën e Kryetarëve të Gjykatave të Larta të Evropës Qendrore dhe Lindore, e cila u zhvillua në Shkup, të Maqedonisë së Veriut. Aktiviteti u organizohet nga Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut, në bashkëpunim me Institutin CEELI dhe me mbështetjen e Projektit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit. Konferenca u fokusua në disa prej temave më të rëndësishme me të cilat përballen sot sistemet gjyqësore evropiane, duke përfshirë besimin e publikut te gjyqësori, pavarësinë dhe llogaridhënien e gjyqësorit, zbatimin në rendin juridik të brendshëm të jurisprudencës së gjykatave evropiane, përdorimin aktual dhe të ardhshëm të inteligjencës artificiale në procedurat gjyqësore dhe administrimin e gjykatave, si dhe komunikimin publik të gjyqtarëve mbi çështje me interes publik. Në kuadër të diskutimeve të konferencës, Kryetari Sadushi paraqiti përvojën shqiptare dhe zhvillimet e fundit të sistemit gjyqësor në Shqipëri, me fokus në forcimin e besimit të publikut te drejtësia, garantimin e pavarësisë së gjyqësorit, harmonizimin e praktikës gjyqësore me standardet evropiane dhe sfidat që lidhen me modernizimin e administrimit të drejtësisë në epokën digjitale. Konferenca shërben si një platformë e rëndësishme për shkëmbimin e përvojave, praktikave më të mira dhe perspektivave mbi sfidat e përbashkëta të gjyqësorit në rajon, duke kontribuar në forcimin e bashkëpunimit ndërmjet gjykatave të larta dhe në promovimin e parimeve të shtetit të së drejtës, pavarësisë gjyqësore dhe mbrojtjes efektive të të drejtave të njeriut.
Në datën 29 qershor Prof. Sokol Sadushi, Kryetar i Gjykatës së Lartë dhe Kryetar i Këshillit Drejtues të Shkollës së Magjistraturës, mori pjesë në Konferencën Kombëtare të organizuar nga Shkolla e Magjistraturës, ku referoi në panelin e parë me temën “Të vendosësh sipas ligjit kur publiku pret diçka tjetër”. Ai u ndal te një nga sfidat më të forta të drejtësisë bashkëkohore, presioni që krijohet kur opinioni publik, media, rrjetet sociale apo politika që presin një përgjigje tjetër nga ajo që mund të diktojë ligji, provat dhe procesi i rregullt. “Drejtësia nuk jepet nga pritshmëria, por nga ligji, provat dhe procesi i rregullt” theksoi ai, duke nënvizuar se gjykata nuk mund të zëvendësohet nga studiot televizive, portalet, rrjetet sociale apo foltoret politike. Një mesazh i veçantë i fjalës lidhej me prezumimin e pafajësisë dhe procesin e rregullt ligjor. Kryetari Sadushi theksoi se këto garanci nuk duhen respektuar vetëm kur na shërbejnë neve, por edhe kur mbrojnë dikë që nuk na pëlqen. “Ata që sot flasin me lehtësi për fajësinë e dikujt duhet të kujtojnë se nesër mund të jenë vetë pjesë e një procesi gjyqësor dhe atë ditë do të kërkojnë, me të drejtë, që të mos gjykohen nga perceptimi, por nga ligji,” theksoi ai. Duke iu drejtuar magjistratëve të sapodiplomuar, ai theksoi se hyrja në këtë profesion nuk është vetëm marrje e një titulli, por pranimi i një përgjegjësie publike që kërkon dije, karakter dhe integritet. “Sot Shkolla e Magjistraturës ju jep diplomën. Nesër sistemi i drejtësisë do t’ju japë kompetencën, por besimin nuk do t’jua japë askush. Atë do ta fitoni vetë, çdo ditë,” ishte mesazhi i tij për magjistratët e rinj. Fjala e plotë e Kryetarit të Gjykatës së Lartë, z.Sokol Sadushi
5. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
6. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
7. Formati i rekursit në Gjykatën e Lartë
Gjykata e Lartë këshillon përdorimin e formatit të miratuar të rekursit, që gjendet në linkun: https://gjykata-media.s3.eu-central-1.amazonaës.com/format_rekursi_5207_1_3d
7. Informacion mbi zgjidhjen e çështjeve gjyqësore
Gjykata e Lartë këshillon aksesimin e rubrikës njoftime për publikun, për t`u njohur me vendimmarrjet e përditshme të trupave gjyqësore të çdo Kolegji të Gjykatës së Lartë në linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/publiku
8. Vizitat në Gjykatën e Lartë (Gjykata e Hapur/Open court)
Gjykata e Lartë mundëson pjesëmarrjen e çdo të interesuari (qytetar, studiues, praktikant i së drejtës, student apo nxënës shkolle) në seanca gjyqësore apo që dëshiron të vizitojë institucionin, duke afruar veprimtarinë e saj të përditshme me publikun. Ky akses mundësohet përmes aplikimit të thjeshtë elektronik, duke plotësuar modulet (emër, mbiemër, email dhe përmbajtjen e mesazhit/arsyet e vizitës). Aplikoni duke vizituar linkun: https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/akrediti
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: info@gjykataelarte.gov.al